Nữ trí thức trong hoạt động khoa học và công nghệ

Trong những năm qua, nguồn nhân lực nữ trí thức có sự phát triển không ngừng cả về số lượng và chất lượng, luôn được coi là bộ phận quan trọng của nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng vai trò đáng kể vào nền kinh tế tri thức của đất nước.

 

pdf 8 trang thom 08/01/2024 220
Bạn đang xem tài liệu "Nữ trí thức trong hoạt động khoa học và công nghệ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

Tóm tắt nội dung tài liệu: Nữ trí thức trong hoạt động khoa học và công nghệ

Nữ trí thức trong hoạt động khoa học và công nghệ
 Nữ trí thức trong hoạt động khoa học và công nghệ 
NguyÔn ThÞ ViÖt Thanh(*), 
Bïi V¨n TuÊn(**) 
Tãm t¾t: Trong nh÷ng n¨m qua, nguån nh©n lùc n÷ trÝ thøc cã sù ph¸t triÓn kh«ng 
ngõng c¶ vÒ sè l−îng vµ chÊt l−îng, lu«n ®−îc coi lµ bé phËn quan träng cña nguån 
nh©n lùc chÊt l−îng cao, ®ãng vai trß ®¸ng kÓ vµo nÒn kinh tÕ tri thøc cña ®Êt n−íc. 
B»ng c¸ch tiÕp cËn x· héi häc, bµi viÕt cung cÊp mét sè kÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ kh¶ 
n¨ng vµ c¬ héi tham gia mét sè ho¹t ®éng khoa häc cña n÷ trÝ thøc d−íi t¸c ®éng 
cña c¸c nh©n tè ¶nh h−ëng nh»m lµm râ h¬n ®Æc tr−ng cña ®èi t−îng nµy trong 
ho¹t ®éng khoa häc vµ c«ng nghÖ(***). 
Tõ khãa: N÷ trÝ thøc, Nguån nh©n lùc, Nguån nh©n lùc n÷ trÝ thøc, Khoa häc vµ 
c«ng nghÖ, Dù ¸n 
1.(*)Mét sè thµnh tùu c¬ b¶n cña n÷ trÝ thøc trong 
lÜnh vùc khoa häc c«ng nghÖ (**) 
ViÖt Nam hiÖn cã kho¶ng trªn 
500.000 n÷ trÝ thøc, chiÕm 42% tæng sè 
trÝ thøc cña c¶ n−íc. Sù ph©n bè cña ®éi 
ngò n÷ trÝ thøc kh¸ ®a d¹ng, ë hÇu 
kh¾p c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng trong ®êi 
sèng x· héi. Tû lÖ n÷ trÝ thøc trong lÜnh 
vùc gi¸o dôc vµ ®µo t¹o chiÕm 64%, 
khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n chiÕm 
58%, khoa häc sù sèng chiÕm 55%, b¸o 
chÝ, th«ng tin vµ chÕ t¹o, chÕ biÕn chiÕm 
46%... N÷ trÝ thøc Ýt tham gia trong c¸c 
lÜnh vùc nh− an ninh, quèc phßng 
(3,0%), vËn t¶i (10,4%), má vµ khai th¸c 
(10,6%), x©y dùng vµ kiÕn tróc (12%). 
(*) PGS. TS., ViÖn ViÖt Nam häc vµ Khoa häc 
ph¸t triÓn, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi; email: 
thanhntv@vnu.edu.vn. 
(**) ThS., ViÖn ViÖt Nam häc vµ Khoa häc ph¸t 
triÓn, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi; email: 
tuanivides@gmail.com. 
Sù kh¸c biÖt nµy ph¶n ¸nh quan niÖm 
cña x· héi vÒ lo¹i h×nh nghÒ nghiÖp phï 
hîp víi phô n÷, vÒ sù ph©n c«ng lao 
®éng theo giíi trong x· héi (Hoµng B¸ 
ThÞnh, 2010). (***) 
(***) Bµi viÕt dùa trªn kÕt qu¶ nghiªn cøu cña §Ò 
tµi “Ph¸t huy nguån nh©n lùc n÷ trÝ thøc trong 
sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n−íc 
vµ héi nhËp quèc tÕ”, m· sè: KX.03.07/11-15 vµ 
mét sè t− liÖu kh¸c. §Ò tµi tiÕn hµnh kh¶o s¸t t¹i 
5 tØnh/thµnh phè, víi dung l−îng mÉu lµ 4.020 
trÝ thøc: Hµ Néi (35,7%), Tp. Hå ChÝ Minh (29%), 
HuÕ (12,4%), §µ N½ng (12,6%) vµ CÇn Th¬ 
(10,3%), trong ®ã nam (30%) vµ n÷ (70%) hiÖn 
®ang lµm viÖc trong c¸c lÜnh vùc nh− gi¸o dôc vµ 
®µo t¹o; khoa häc vµ c«ng nghÖ; y tÕ, ch¨m sãc 
søc kháe céng ®ång vµ dÞch vô x· héi; doanh 
nghiÖp vµ tµi chÝnh ng©n hµng. Víi c¬ cÊu häc 
hµm, häc vÞ: Gi¸o s− (0,1%), Phã gi¸o s− (0,6%), 
TiÕn sÜ (3%), Th¹c sÜ (21,5%), §¹i häc (74,9%). §é 
tuæi tõ 21 ®Õn 67. Ngoµi ra, §Ò tµi cßn tiÕn hµnh 
kh¶o s¸t ë mét sè lÜnh vùc kh¸c nh− v¨n hãa, 
nghÖ thuËt, an ninh, quèc phßng nh»m nghiªn 
cøu so s¸nh ®èi chøng nguån nh©n lùc n÷ trÝ 
thøc ho¹t ®éng trong c¸c lÜnh vùc ngµnh nghÒ. 
20 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 10.2015 
 Trong sè c¸c lÜnh vùc ®−îc coi lµ 
kh¸ phï hîp víi phô n÷, ph¶i kÓ ®Õn 
lÜnh vùc khoa häc vµ c«ng nghÖ. Sù phï 
hîp nµy tr−íc hÕt thÓ hiÖn vÒ mÆt sè 
l−îng. Ngoµi hai trung t©m nghiªn cøu 
lín nhÊt ViÖt Nam lµ ViÖn Hµn l©m 
KHXH ViÖt Nam vµ ViÖn Hµn l©m 
Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam, cßn 
cã nhiÒu viÖn vµ trung t©m nghiªn cøu 
thuéc c¸c tr−êng ®¹i häc, c¸c bé ngµnh 
trung −¬ng, c¸c tæ chøc chÝnh phñ vµ 
phi chÝnh phñ tËp trung mét lùc l−îng 
®«ng ®¶o trÝ thøc ®ang triÓn khai c¸c 
ho¹t ®éng nghiªn cøu thuéc lÜnh vùc 
khoa häc c¬ b¶n, khoa häc c«ng nghÖ vµ 
øng dông, trong ®ã c¸c nhµ khoa häc n÷ 
chiÕm tû lÖ ngµy cµng lín trong tæng sè 
c¸c nhµ khoa häc lµm viÖc t¹i ®©y. Theo 
sè liÖu cña ViÖn Hµn l©m Khoa häc vµ 
C«ng nghÖ ViÖt Nam, n¨m 2005 c¸c nhµ 
khoa häc n÷ chiÕm 27,2% th× ®Õn n¨m 
2014 ®· t¨ng lªn 36,73% (ViÖn Hµn l©m 
Khoa häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam, 
2005). §èi víi ViÖn Hµn l©m KHXH 
ViÖt Nam, nÕu nh− n¨m 2000 tû lÖ c¸c 
nhµ khoa häc n÷ chiÕm 49,44%, n¨m 
2005 lµ 51,78%, n¨m 2008 lµ 53,62% th× 
hiÖn nay (th¸ng 6/2015) ®· t¨ng lªn 
61,4%. C¸c ®¬n vÞ cã tû lÖ n÷ cao trªn 
65% lµ ViÖn Th«ng tin KHXH, Nhµ xuÊt 
b¶n KHXH, ViÖn Nghiªn cøu Trung 
Quèc vµ Ban hîp t¸c quèc tÕ. Bªn c¹nh 
®ã, cßn cã c¸c ®¬n vÞ cã sè l−îng c¸n bé 
n÷ chiÕm tû lÖ rÊt cao nh− ViÖn Gia 
®×nh vµ Giíi chiÕm (86,67%), ViÖn T©m 
lý häc (72,72%) (ViÖn Hµn l©m KHXH 
ViÖt Nam, 2014). 
Kh«ng chØ vÒ mÆt sè l−îng, vai trß 
cña nguån lùc n÷ trÝ thøc cßn thÓ hiÖn ë 
chÊt l−îng ho¹t ®éng nghiªn cøu nh− 
viÖc n÷ trÝ thøc tham gia vµo vÞ trÝ chñ 
tr× c¸c ch−¬ng tr×nh, ®Ò tµi khoa häc lín. 
Trong 3 n¨m (2007-2009), c¸c nhµ khoa 
häc n÷ ®· chñ tr× thµnh c«ng 42 ®Ò tµi 
thuéc c¸c ch−¬ng tr×nh khoa häc c«ng 
nghÖ cÊp nhµ n−íc, 25 ®Ò tµi ®éc lËp cÊp 
nhµ n−íc vµ 18 ®Ò tµi, dù ¸n hîp t¸c 
quèc tÕ theo NghÞ ®Þnh th− (chiÕm 
kho¶ng 12,1%) (Vò Minh Giang, 2010). 
§Õn n¨m 2014, theo sè liÖu cña Bé Khoa 
häc vµ C«ng nghÖ, tû lÖ c¸c nhµ khoa 
häc n÷ chñ tr× c¸c ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc 
®· t¨ng lªn 24,80% (Bé Khoa häc vµ 
C«ng nghÖ, 2015). 
XÐt trong t−¬ng quan chung, tû lÖ 
trªn vÉn hÕt søc khiªm tèn, song ®©y lµ 
b−íc tiÕn quan träng so víi kho¶ng 10 -
15 n¨m tr−íc. T¹i B¸o c¸o cña Ban v× sù 
tiÕn bé phô n÷, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi, 
10 n¨m tr−íc c¸c nhµ khoa häc n÷ phÇn 
lín chØ chñ tr× ®Ò tµi nghiªn cøu khoa 
häc cÊp c¬ së, mét sè Ýt chñ tr× cÊp §¹i 
häc Quèc gia Hµ Néi (t−¬ng ®−¬ng cÊp 
Bé), th× t¹i n¨m 2014 cã 1/3 ®Ò tµi träng 
®iÓm cña §¹i häc Quèc gia Hµ Néi do 
phô n÷ chñ tr×, trong ®ã 7 ng−êi chñ tr× 
®Ò tµi cÊp nhµ n−íc (§¹i häc Quèc gia Hµ 
Néi, 2014). Sè l−îng c¸c c«ng tr×nh ®−îc 
c«ng bè trong vµ ngoµi n−íc lµ tiªu chÝ 
quan träng ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ vµ chÊt 
l−îng cña c¸c ho¹t ®éng nghiªn cøu 
khoa häc. Theo sè liÖu cña ViÖn Hµn 
l©m KHXH ViÖt Nam, trong sè c¸c bµi 
b¸o ®¨ng trªn c¸c t¹p chÝ khoa häc 
trong n−íc, t¸c gi¶ n÷ chiÕm 37,4%; trªn 
c¸c t¹p chÝ quèc tÕ chØ cã 3,1%. Trong 
tæng sè s¸ch chuyªn kh¶o ®· ®−îc c«ng 
bè, 14,1% lµ cña c¸c nhµ khoa häc n÷ 
(ViÖn Khoa häc x· héi ViÖt Nam, 2008). 
Con sè nµy tuy ch−a cao nh−ng ®· ph¶n 
¸nh sù nç lùc to lín cña c¸c n÷ trÝ thøc 
trong lÜnh vùc nghiªn cøu khoa häc. 
NhiÒu n÷ trÝ thøc ®· ®−îc §¶ng vµ Nhµ 
n−íc trao tÆng nh÷ng gi¶i th−ëng cao 
quý v× gi¸ trÞ khoa häc vµ thùc tiÔn cña 
c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu. Kh«ng Ýt nhµ 
N÷ trÝ thøc trong ho¹t ®éng 21 
khoa häc n÷ ®−îc cÊp b»ng lao ®éng 
s¸ng t¹o. 
Theo sè liÖu cña Héi ®ång chøc danh 
Gi¸o s− nhµ n−íc, tû lÖ n÷ trÝ thøc trong 
sè nh÷ng nhµ khoa häc ®−îc nhËn chøc 
danh phã gi¸o s− trong h¬n 20 n¨m qua 
®· t¨ng ®¸ng kÓ, tõ 3,5% n¨m 1984 lªn 
®Õn 25,47% n¨m 2014 (Héi ®ång chøc 
danh Gi¸o s− nhµ n−íc, 2014). §©y lµ 
mét trong nh÷ng minh chøng thuyÕt 
phôc vÒ sù ph¸t triÓn kh«ng chØ vÒ sè 
l−îng mµ cßn vÒ chÊt l−îng cña n÷ trÝ 
thøc víi t− c¸ch lµ mét nguån lùc khoa 
häc vµ c«ng nghÖ. 
MÆc dï nh÷ng thµnh tùu cña ®éi 
ngò n÷ trÝ thøc víi t− c¸ch lµ mét nguån 
lùc khoa häc vµ c«ng nghÖ lµ kh«ng thÓ 
phñ nhËn, song vÉn cßn mét sè h¹n chÕ 
bÞ quy ®Þnh bëi ®Æc ®iÓm vÒ giíi. C¬ cÊu 
®éi ngò cßn ch−a ®Òu ë c¸c ngµnh nghÒ; 
bé phËn n÷ trÝ thøc ë vÞ trÝ chuyªn gia 
®Çu ngµnh cßn rÊt h¹n chÕ; cµng ë bËc 
®µo t¹o cao tû lÖ phô n÷ cµng thÊp; tû lÖ 
s¶n phÈm khoa häc, ®Æc biÖt ë bËc cao, 
do n÷ trÝ thøc ®¶m nhiÖm cßn khiªm tèn 
nhiÒu so víi n¨ng lùc thùc tÕ. 
2. N÷ trÝ thøc víi c¬ héi tham gia c¸c ®Ò tµi 
nghiªn cøu khoa häc vµ dù ¸n triÓn khai 
KÕt qu¶ kh¶o s¸t cña nhãm nghiªn 
cøu cho thÊy, 57,3% n÷ trÝ thøc thuéc 
ph¹m vi nghiªn cøu ®· hoÆc ®ang tham 
gia c¸c ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc hoÆc 
dù ¸n triÓn khai, 42,7% ch−a tõng tham 
gia. C¸c n÷ trÝ thøc tham gia ph©n bè 
kh«ng ®Òu theo ph¹m vi nghÒ nghiÖp, 
trong ®ã nhiÒu nhÊt thuéc lÜnh vùc gi¸o 
dôc vµ ®µo t¹o (38,4%), tiÕp ®ã thuéc c¸c 
c¬ së nghiªn cøu (32,7%), 26,1% cßn l¹i 
ph©n bè cho c¸c lÜnh vùc kh¸c. ViÖc tham 
gia c¸c ®Ò tµi/dù ¸n ph©n bè theo hai t− 
c¸ch chñ yÕu lµ chñ tr× vµ thµnh viªn 
tham gia c¸c ®Ò tµi/dù ¸n thuéc c¸c cÊp 
qu¶n lý kh¸c nhau. 
N÷ trÝ thøc tham gia víi t− c¸ch chñ 
tr× c¸c ®Ò tµi/dù ¸n 
Trong sè 2.814 n÷ trÝ thøc ®−îc 
kh¶o s¸t, cã 57,7% ng−êi ch−a tõng ®¶m 
nhiÖm c−¬ng vÞ chñ tr× ®Ò tµi, 42,3% ®· 
tõng hoÆc ®ang ®¶m nhiÖm c−¬ng vÞ 
nµy. Tû lÖ ®èi víi c¸c cÊp ®Ò tµi kh«ng 
gièng nhau: 31,9% chñ tr× ®Ò tµi cÊp c¬ 
së, 8,3% chñ tr× ®Ò tµi cÊp bé, 2,1% chñ 
tr× ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc hoÆc t−¬ng 
®−¬ng (mét kh¸ch thÓ chØ tÝnh ë cÊp ®Ò 
tµi cao nhÊt). 
§èi víi ®Ò tµi cÊp c¬ së: ®©y lµ cÊp 
®Ò tµi mµ n÷ trÝ thøc ®−îc gi÷ c−¬ng vÞ 
chñ tr× nhiÒu nhÊt, vµ còng nhiÒu h¬n 
so víi nam giíi (theo sè liÖu kh¶o s¸t, 
lÇn l−ît lµ 71,5% vµ 28,5%). Tr×nh ®é tèi 
thiÓu khi hä ®¶m nhiÖm c−¬ng vÞ nµy lµ 
th¹c sÜ (chiÕm 65,1%) víi th©m niªn 
c«ng t¸c tõ 5 ®Õn 20 n¨m. T− liÖu kh¶o 
s¸t ghi nhËn 1,9% kh¸ch thÓ ë vÞ trÝ tËp 
sù còng ®−îc tham gia. 46,8% kh¸ch thÓ 
®¶m ®−¬ng vÞ trÝ nµy cho biÕt hä ®ång 
thêi gi÷ c−¬ng vÞ qu¶n lý, l·nh ®¹o. 
LÜnh vùc c«ng t¸c cña nhãm kh¸ch thÓ 
nµy chñ yÕu tËp trung trong lÜnh vùc 
gi¸o dôc vµ ®µo t¹o (36,4%), khoa häc vµ 
c«ng nghÖ (32,7%). Hµ Néi vµ §µ N½ng 
lµ 2 thµnh phè dÉn ®Çu vÒ tû lÖ n÷ trÝ 
thøc tõng ®¶m nhËn vÞ trÝ chñ tr× ®Ò tµi 
cÊp c¬ së (37,5% vµ 25,6%). 
§èi víi ®Ò tµi cÊp bé, tû lÖ n÷ trÝ 
thøc lµm chñ tr× ®Ò tµi, dù ¸n cÊp bé 
còng cã xu h−íng cao h¬n so víi c¸c 
nam trÝ thøc (theo sè liÖu kh¶o s¸t, lÇn 
l−ît lµ 55,9% vµ 44,1%). Tuy nhiªn, ë 
cÊp nµy, tr×nh ®é c¬ b¶n hiÖn t¹i cña 
kh¸ch thÓ lµ tõ tiÕn sÜ trë lªn (36,1%,) 
víi th©m niªn c«ng t¸c tõ 10 n¨m trë 
lªn. Gi¸o dôc vµ ®µo t¹o, khoa häc vµ 
c«ng nghÖ vÉn lµ 2 lÜnh vùc cã sè l−îng 
trÝ thøc tõng lµm chñ tr× ®Ò tµi cÊp bé 
22 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 10.2015 
nhiÒu nhÊt so víi c¸c lÜnh vùc kh¸c. Hµ 
Néi vµ §µ N½ng còng vÉn lµ 2 tØnh 
thµnh dÉn ®Çu vÒ tû lÖ n÷ trÝ thøc tõng 
tham gia vÞ trÝ chñ tr× ®Ò tµi cÊp bé. 
Quan hÖ cã ý nghÜa gi÷a c¬ héi lµm chñ 
tr× ®Ò tµi vµ chøc vô qu¶n lý, l·nh ®¹o 
®−îc kh¼ng ®Þnh h¬n khi 75% ng−êi cho 
biÕt hä cã ®¶m nhiÖm chøc vô qu¶n lý, 
l·nh ®¹o khi thùc hiÖn ®Ò tµi. 
§èi víi ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc, tû lÖ n÷ 
trÝ thøc tõng tham gia ®Ò tµi cÊp nhµ 
n−íc hoÆc t−¬ng ®−¬ng chØ chiÕm 4,87% 
trong sè nh÷ng ng−êi ®· tõng chñ tr× ®Ò 
tµi. Trong sè c¸c kh¸ch thÓ thuéc nhãm 
nµy, chóng t«i nhËn thÊy sù v−ît tréi 
cña lÜnh vùc gi¸o dôc vµ ®µo t¹o, khoa 
häc vµ c«ng nghÖ so víi c¸c lÜnh vùc 
kh¸c, tËp trung chñ yÕu ë nhãm ®èi 
t−îng cã th©m niªn c«ng t¸c tõ 25 n¨m 
trë lªn. Hµ Néi vµ Tp. Hå ChÝ Minh cã 
tû lÖ n÷ trÝ thøc lµm chñ tr× ®Ò tµi cÊp 
nhµ n−íc cao h¬n. 
§èi víi ®Ò tµi, dù ¸n n−íc ngoµi, sè 
liÖu nghiªn cøu cho thÊy nam trÝ thøc cã 
xu h−íng v−ît tréi trong vai trß chñ tr× 
®Ò tµi c¸c dù ¸n/®Ò tµi hîp t¸c víi n−íc 
ngoµi theo tû lÖ 3:1 vµ chñ yÕu lùc l−îng 
kh¸ch thÓ cã tr×nh ®é tiÕn sÜ ë vÞ trÝ chñ 
tr× ®Ò tµi. §Æc biÖt, ®èi víi lo¹i ®Ò tµi 
nµy cã sù xuÊt hiÖn cña lÜnh vùc an 
ninh - quèc phßng bªn c¹nh lÜnh vùc 
gi¸o dôc vµ ®µo t¹o. Ph¶i ch¨ng do ®Æc 
thï cña lÜnh vùc nµy nªn tû lÖ nam trÝ 
thøc gi÷ vÞ trÝ chñ tr× ®Ò tµi cã xu h−íng 
cao h¬n so víi c¸c n÷ trÝ thøc. 
N÷ trÝ thøc tham gia víi t− c¸ch 
thµnh viªn c¸c ®Ò tµi/dù ¸n 
Sè liÖu kh¶o s¸t cho thÊy, tû lÖ n÷ 
trÝ thøc tham gia víi t− c¸ch lµ thµnh 
viªn cña ®Ò tµi/dù ¸n cã xu h−íng gi¶m 
dÇn theo cÊp ®é cña ®Ò tµi/dù ¸n, cµng 
®Ò tµi/dù ¸n thuéc cÊp qu¶n lý cao th× sè 
l−îng n÷ trÝ thøc tham gia cµng Ýt. Cô 
thÓ: ®Ò tµi cÊp c¬ së lµ 59,2%, ®Ò tµi cÊp 
bé lµ 28,6% vµ chØ cßn 13,7% ®èi víi ®Ò 
tµi cÊp nhµ n−íc hoÆc t−¬ng ®−¬ng. 
Nghiªn cøu ghi nhËn, 23,7% c¸c ®èi 
t−îng trªn tõng tham gia ®Ò tµi c¸c cÊp 
víi t− c¸ch lµ thµnh viªn tõ 3 ®Õn 7 lÇn, 
thÊp h¬n so víi nam trÝ thøc trong cïng 
c¬ héi (34,2%). C¸c ®èi t−îng trªn ®Òu cã 
tr×nh ®é tõ tiÕn sÜ trë lªn víi th©m niªn 
c«ng t¸c trªn 10 n¨m, phÇn lín lµm viÖc 
t¹i Hµ Néi vµ §µ N½ng. 
Qua sè liÖu kh¶o s¸t ®Ò tµi c¸c cÊp, 
chóng t«i nhËn thÊy n÷ trÝ thøc cã xu 
h−íng ®¶m nhËn vÞ trÝ th− ký nhiÒu h¬n 
so víi c¸c nam trÝ thøc (59,5% vµ 40,5%). 
Cã lÏ ®Æc ®iÓm giíi víi phÈm chÊt tØ mØ, 
kiªn nhÉn vµ chÞu khã khiÕn n÷ trÝ thøc 
®−îc tÝn nhiÖm nhiÒu h¬n ë vÞ trÝ nµy. 
3. N÷ trÝ thøc víi c¬ héi tham gia héi th¶o khoa 
häc, c¸c khãa nghiÖp vô chuyªn m«n 
Trong kho¶ng 10 n¨m trë l¹i ®©y, 
tham gia héi th¶o khoa häc vµ c¸c khãa 
nghiÖp vô lµ mét trong nh÷ng ho¹t ®éng 
quan träng, gióp c¸c trÝ thøc cã ®iÒu 
kiÖn tiÕp xóc, häc hái c¸c th«ng tin khoa 
häc míi, t¨ng c¬ héi tiÕp xóc, trao ®æi 
häc thuËt víi c¸c ®ång nghiÖp. 
C¬ héi tham gia héi th¶o khoa häc 
vµ c¸c khãa nghiÖp vô trong n−íc 
KÕt qu¶ ph©n tÝch sè liÖu vµ kiÓm 
®Þnh khi b×nh ph−¬ng chØ ra kh«ng cã sù 
kh¸c biÖt cã ý nghÜa thèng kª gi÷a nam 
vµ n÷ vÒ sè lÇn tham dù c¸c ho¹t ®éng 
khoa häc nµy. Theo ®ã, n÷ vµ nam trÝ 
thøc t−¬ng ®èi b×nh ®¼ng nhau trong c¬ 
héi tham gia héi th¶o khoa häc/khãa häc 
nghiÖp vô trong n−íc víi trung b×nh sè 
lÇn tham gia ë n÷ lµ 2,59 vµ nam lµ 
2,43. Tuy vËy, ®èi víi nhãm cã sè lÇn 
tham gia lín (trªn 20 lÇn) l¹i ghi nhËn 
sù kh¸c biÖt nghiªng vÒ phÝa nam giíi 
(BiÓu ®å 1). 
N÷ trÝ thøc trong ho¹t ®éng 23 
VÒ tr×nh ®é, nh÷ng kh¸ch thÓ tham 
dù c¸c héi th¶o khoa häc trong n−íc tõ 1 
®Õn 4 lÇn chñ yÕu lµ nhãm cã tr×nh ®é 
®¹i häc vµ th¹c sÜ (76,1% ®èi víi n÷ vµ 
81,3% ®èi víi nam), cßn l¹i cã tr×nh ®é 
tiÕn sÜ. §èi víi nhãm tõng tham gia tõ 4 
®Õn 20 lÇn, cã sù ph©n bè kh¸ ®ång ®Òu 
ë nhãm cã tr×nh ®é ®¹i häc (28,5%), th¹c 
sÜ (42,9%) vµ tiÕn sÜ/tiÕn sÜ khoa häc 
(28,6%). Cßn ®èi víi nhãm ®· tõng tham 
gia trªn 20 lÇn héi th¶o khoa häc, chñ 
yÕu tËp trung ë nh÷ng ng−êi cã tr×nh ®é 
tiÕn sÜ/ tiÕn sÜ khoa häc (trong ®ã nhiÒu 
ng−êi lµ gi¸o s−, phã gi¸o s−). 
XÐt trªn ph−¬ng diÖn tØnh/thµnh, 
kÕt qu¶ nghiªn cøu cho thÊy tû lÖ n÷ trÝ 
thøc kh¼ng ®Þnh tõng tham dù héi th¶o 
khoa häc trong n−íc tõ 1 ®Õn 3 lÇn ph©n 
bè kh«ng ®ång ®Òu gi÷a c¸c tØnh/thµnh, 
trong ®ã cao nhÊt lµ CÇn Th¬ vµ Ýt nhÊt 
lµ Hµ Néi. Tuy nhiªn, Hµ Néi l¹i lµ n¬i 
cã tû lÖ n÷ trÝ thøc tham dù tõ 4 ®Õn 20 
lÇn lín nhÊt (40,2%), trong khi tû lÖ ë 
CÇn Th¬ chØ chiÕm kho¶ng 1/2 so víi 
Hµ Néi. 
Sè liÖu kh¶o s¸t còng cho phÐp 
chóng t«i ®−a ra nhËn xÐt vÒ mèi liªn 
hÖ gi÷a lÜnh vùc nghÒ nghiÖp víi sè lÇn 
n÷ trÝ thøc tham dù c¸c héi th¶o khoa 
häc trong n−íc. Sè n÷ trÝ thøc lµm viÖc 
trong lÜnh vùc v¨n hãa nghÖ thuËt cã tõ 
1 ®Õn 3 lÇn tham dù c¸c ho¹t ®éng nµy 
kh«ng kh¸c nhiÒu so víi c¸c lÜnh vùc 
kh¸c. Song hä l¹i cã tû lÖ thÊp nhÊt ®èi 
víi nhãm tõng tham gia tõ 4 lÇn trë lªn, 
kh¸c víi nhãm c«ng t¸c t¹i lÜnh vùc 
khoa häc vµ c«ng nghÖ, gi¸o dôc vµ ®µo 
t¹o, y tÕ. 
C¬ héi tham gia héi th¶o khoa häc 
vµ khãa nghiÖp vô ë n−íc ngoµi 
Bªn c¹nh ho¹t ®éng khoa häc trong 
n−íc, trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¬ héi 
®−îc ra n−íc ngoµi tham dù ho¹t ®éng 
khoa häc t¨ng lªn ®¸ng kÓ. 31,4% kh¸ch 
thÓ cho biÕt ®· tõng cã c¬ héi nµy. Sè 
liÖu kh¶o s¸t cho thÊy cã mèi liªn hÖ 
nhÊt ®Þnh gi÷a yÕu tè giíi tÝnh víi sè 
lÇn tham dù héi th¶o khoa häc ë n−íc 
ngoµi cña c¸c trÝ thøc. KiÓm ®Þnh khi 
b×nh ph−¬ng cho phÐp chóng t«i kh¼ng 
®Þnh mèi t−¬ng quan cã ý nghÜa thèng 
kª gi÷a 2 biÕn sè nµy (X2(5) = 14.160, p = 
0.015) (BiÓu ®å 2). 
Theo sè liÖu thu ®−îc, tû lÖ c¸c n÷ trÝ 
thøc tham dù héi th¶o quèc tÕ tõ 1 ®Õn 3 
lÇn cao h¬n nam trÝ thøc, lÇn l−ît lµ 
(84,7% vµ 73,3%), song tû lÖ nµy thay ®æi 
theo xu h−íng ng−îc l¹i khi sè lÇn tham 
dù tõ 4 lÇn trë lªn (nam lµ 22,5% vµ n÷ 
lµ 15,3%). §Æc biÖt tõ 21 lÇn trë lªn th× 
sè liÖu thu ®−îc kh«ng ghi nhËn sù tham 
BiÓu ®å 1: Sè lÇn tham dù 
ho¹t ®éng khoa häc trong n−íc 
xÐt theo giíi tÝnh (%) 
BiÓu ®å 2: Sè lÇn tham dù 
ho¹t ®éng khoa häc ë n−íc ngoµi 
xÐt theo giíi tÝnh (%) 
24 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 10.2015 
gia cña bÊt kú n÷ trÝ thøc nµo. Ph¶i 
ch¨ng ®iÒu nµy lµ do c¸c n÷ trÝ thøc kÐm 
h¬n c¸c nam trÝ thøc trong viÖc kh¼ng 
®Þnh n¨ng lùc khoa häc trªn tr−êng quèc 
tÕ hay do nam giíi dÔ dµng thu xÕp c«ng 
viÖc gia ®×nh h¬n n÷ giíi. KÕt qu¶ ph©n 
tÝch sè liÖu còng cho phÐp chóng t«i 
nhËn thÊy mèi liªn hÖ nhÊt ®Þnh gi÷a 
yÕu tè ®Þa bµn tØnh thµnh vµ sè lÇn tham 
dù c¸c ho¹t ®éng khoa häc ë n−íc ngoµi 
cña nhãm kh¸ch thÓ ®−îc kh¶o s¸t (X2(20) 
= 55.626, p = 0.000). KÕt qu¶ nghiªn cøu 
cho thÊy sè lÇn tham dù ho¹t ®éng khoa 
häc ë n−íc ngoµi ph©n chia kh«ng ®ång 
®Òu gi÷a c¸c tØnh/thµnh phè. 
T×m hiÓu møc ®é quan hÖ gi÷a c¬ 
héi tham dù ho¹t ®éng khoa häc ë n−íc 
ngoµi víi tr×nh ®é hay chøc danh khoa 
häc cña kh¸ch thÓ, kÕt qu¶ nghiªn cøu 
cho phÐp chóng t«i ®−a ra mét sè nhËn 
xÐt vÒ mèi t−¬ng quan cã ý nghÜa thèng 
kª gi÷a 2 biÕn sè nµy (X2(20) = 72.938, p = 
0.000). Theo ®ã, nh÷ng ng−êi tõng 1 lÇn 
®i n−íc ngoµi dù c¸c héi th¶o khoa häc 
chñ yÕu tËp trung ë nhãm trÝ thøc cã 
tr×nh ®é ®¹i häc (41,9%) vµ sau ®¹i häc 
(58,1%). §a phÇn trÝ thøc cã tr×nh ®é 
tiÕn sÜ tham dù tõ 2 lÇn trë lªn. Sè lÇn 
tham dù trªn 4 lÇn chñ yÕu tËp trung ë 
nhãm cã häc hµm lµ phã gi¸o s− vµ gi¸o 
s−. Nh− vËy, cã thÓ nãi r»ng b»ng cÊp, 
häc hµm, häc vÞ cña trÝ thøc thuéc nhãm 
kh¸ch thÓ nghiªn cøu cña ®Ò tµi cã mèi 
t−¬ng quan thuËn víi sè lÇn tham dù 
c¸c ho¹t ®éng khoa häc ë n−íc ngoµi cña 
hä. KÕt qu¶ nµy t−¬ng tù víi vÞ trÝ c«ng 
viÖc cña ng−êi lao ®éng trÝ ãc. 
Trong mèi liªn hÖ víi lÜnh vùc nghÒ 
nghiÖp, chóng t«i thÊy r»ng, lÜnh vùc 
khoa häc vµ c«ng nghÖ cã tû lÖ trÝ thøc 
tham dù c¸c ho¹t ®éng khoa häc ë n−íc 
ngoµi cao h¬n c¸c lÜnh vùc kh¸c, ®ång 
thêi còng xuÊt hiÖn nhiÒu nhÊt trong 
nhãm tõ 4 ®Õn 20 lÇn. 
ViÖc n¾m b¾t c¬ héi ®µo t¹o chuyªn 
m«n cña trÝ thøc 
KÕt qu¶ xö lý sè liÖu cho thÊy, 73,9% 
trong tæng sè trÝ thøc thuéc nhãm kh¸ch 
thÓ cña ®Ò tµi nghiªn cøu (c¶ nam vµ n÷) 
cho biÕt hä ®· n¾m b¾t tèt c¸c c¬ héi 
®−îc ®i ®µo t¹o chuyªn m«n, cßn h¬n 1/4 
tæng sè kh¸ch thÓ nghiªn cøu (26,1%) 
cho biÕt hä ch−a thùc hiÖn tèt ®iÒu nµy. 
 Lý do ®Çu tiªn ®−îc ®a phÇn lùc 
l−îng trÝ thøc thuéc nhãm kh¸ch thÓ 
nghiªn cøu cña ®Ò tµi lùa chän lµ 
“kh«ng thu xÕp ®−îc c«ng viÖc gia ®×nh” 
chiÕm tíi 63,6% trong tæng sè kh¸ch thÓ 
nghiªn cøu. Trong ®ã, tû lÖ n÷ trÝ thøc 
lùa chän (75,4%) cao gÊp 3 lÇn so víi c¸c 
nam trÝ thøc (24,6%). §Æc biÖt, trong sè 
c¸c n÷ trÝ thøc lùa chän lý do “c«ng viÖc 
gia ®×nh” cã 80,2% ng−êi ®· lËp gia 
®×nh, sè l−îng phô n÷ ®éc th©n (ch−a 
kÕt h«n, ly h«n, ly th©n hay gãa chång) 
chØ chiÕm 19,8%. Nh− vËy, râ rµng, ®èi 
víi phô n÷, g¸nh nÆng gia ®×nh vÉn 
lu«n lµ mét trong nh÷ng ¸p lùc g©y ¶nh 
h−ëng kh«ng nhá tíi qu¸ tr×nh hoµn 
thiÖn vµ n©ng cao tay nghÒ vÒ chuyªn 
m«n cña hä. 
§èi víi nhãm kh¸ch thÓ lùa chän lý 
do “kh«ng phï hîp víi chuyªn m«n” 
khiÕn hä kh«ng hiÖn thùc hãa ®−îc c¸c 
c¬ héi ®i ®µo t¹o chuyªn m«n, chóng t«i 
ghi nhËn tû lÖ n÷ trÝ thøc lùa chän lý do 
nµy còng cao h¬n so víi c¸c nam trÝ thøc 
(57,7% so víi 42,3%). 
Khi xem xÐt yÕu tè “ñng hé cña c¬ 
quan”, chóng t«i nhËn thÊy sù kh¸c biÖt 
râ rÖt gi÷a c¸c lo¹i h×nh c¬ quan mµ c¸c 
trÝ thøc ®ang c«ng t¸c. Cô thÓ: cã tíi 97% 
kh¸ch thÓ ®ang lµm viÖc trong lÜnh vùc 
nhµ n−íc cho biÕt hä kh«ng thÓ hiÖn thùc 
N÷ trÝ thøc trong ho¹t ®éng 25 
hãa c¸c c¬ héi ®i ®µo t¹o chuyªn m«n v× 
“c¬ quan kh«ng ñng hé”, trong khi tû lÖ 
nµy chØ lµ 3% ®èi víi nhãm trÝ thøc lµm 
viÖc trong lÜnh vùc ngoµi nhµ n−íc. 
4. Mét sè kÕt luËn 
ViÖc kh¶o s¸t nghiªn cøu tËp trung 
vµo ®èi t−îng n÷ trÝ thøc trong mèi 
quan hÖ víi nam trÝ thøc nh»m lµm râ 
nh÷ng nh©n tè ¶nh h−ëng tõ gãc ®é giíi. 
Bªn c¹nh ®ã, n÷ trÝ thøc còng ®−îc xem 
xÐt trong mèi quan hÖ víi c¸c th«ng sè 
nh− tr×nh ®é häc vÊn, tuæi t¸c, lÜnh vùc 
nghÒ nghiÖp, lo¹i h×nh c¬ quan, ®Þa bµn 
c«ng t¸c... nh»m lµm râ t¸c ®éng tíi 
hiÖu qu¶ trong ho¹t ®éng khoa häc vµ 
c«ng nghÖ cña n÷ trÝ thøc. 
Tû lÖ trÝ thøc tham gia c¸c ho¹t 
®éng khoa häc d−íi hai h×nh thøc ®Ò tµi 
nghiªn cøu khoa häc vµ tham dù héi 
th¶o, tËp huÊn khoa häc lµ t−¬ng ®èi 
cao. §iÒu nµy thÓ hiÖn nhËn thøc còng 
nh− ý thøc cña trÝ thøc nãi chung, trong 
®ã cã n÷ trÝ thøc vÒ vai trß cña ho¹t 
®éng khoa häc ®èi víi viÖc ph¸t triÓn 
n¨ng lùc chuyªn m«n cña b¶n th©n vµ 
tæ chøc. Tuy vËy, møc ®é tham gia ho¹t 
®éng khoa häc kh«ng ®Òu ë c¸c lÜnh vùc 
nghÒ nghiÖp. Hai lÜnh vùc cã tû lÖ kh¸ch 
thÓ tham gia nhiÒu nhÊt lµ gi¸o dôc vµ 
®µo t¹o, khoa häc vµ c«ng nghÖ. 
KÕt qu¶ nghiªn cøu cho phÐp nh×n 
nhËn râ h¬n ®Æc ®iÓm giíi t¸c ®éng tíi 
n÷ trÝ thøc trong ho¹t ®éng khoa häc nãi 
chung vµ tõng lo¹i ho¹t ®éng nãi riªng. 
§èi víi vai trß chñ tr× hoÆc tham gia ®Ò 
tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp c¬ së còng 
nh− ®èi víi c¬ héi tham gia ho¹t ®éng 
khoa häc trong n−íc, c¬ héi d−êng nh− 
b×nh ®¼ng ®èi víi nam vµ n÷. Song ®èi 
víi ho¹t ®éng khoa häc ®ßi hái nhiÒu 
c«ng søc hoÆc thêi gian h¬n, kh¶ n¨ng 
tham gia cña phô n÷ thÊp h¬n nam giíi 
(chñ tr× ®Ò tµi cÊp bé, cÊp nhµ n−íc, 
tham dù ho¹t ®éng khoa häc ë n−íc 
ngoµi). KÕt qu¶ kh¶o s¸t tõ ý kiÕn cña 
kh¸ch thÓ nghiªn cøu cho thÊy, khã 
kh¨n trong viÖc c©n ®èi gi÷a thêi gian 
cho gia ®×nh vµ thêi gian cho sù nghiÖp 
¶nh h−ëng kh«ng nhá tíi viÖc n¾m b¾t 
c¬ héi ho¹t ®éng khoa häc vµ tù n©ng 
cao tr×nh ®é chuyªn m«n. KÕt qu¶ nµy 
phï hîp víi ý kiÕn cña mét sè t¸c gi¶ 
nh− Lª ThÞ Quý (Lª ThÞ Quý, 1996), 
Th¸i ThÞ B¨ng T©m (Th¸i ThÞ B¨ng 
T©m, 2015) khi nghiªn cøu vai trß cña 
phô n÷ trong gia ®×nh còng nh− vÊn ®Ò 
c«ng b»ng vµ b×nh ®¼ng giíi. 
KÕt qu¶ nghiªn cøu cho thÊy quan 
hÖ rÊt ®¸ng l−u ý gi÷a c¬ héi tham gia 
ho¹t ®éng khoa häc ë c¸c cÊp cao víi viÖc 
®ång thêi gi÷ chøc vô qu¶n lý, l·nh ®¹o 
trong cïng lÜnh vùc chuyªn m«n cña trÝ 
thøc nãi chung, trong ®ã cã n÷ trÝ thøc. 
C−¬ng vÞ l·nh ®¹o qu¶n lý cho phÐp tiÕp 
cËn dÔ dµng h¬n c¸c c¬ héi trong ho¹t 
®éng khoa häc, cho phÐp mét ng−êi cã 
thÓ nhiÒu lÇn chñ tr× ®Ò tµi nghiªn cøu 
khoa häc c¸c cÊp, nhiÒu lÇn tham gia héi 
th¶o khoa häc trong vµ ngoµi n−íc h¬n 
nh÷ng ng−êi kh«ng ®¶m nhiÖm c−¬ng vÞ 
nµy. Mét mÆt, ®iÒu nµy cã thÓ gi¶i thÝch 
b»ng thùc tr¹ng hiÖn nay lµ nh÷ng ng−êi 
cã tr×nh ®é chuyªn m«n giái th−êng ®−îc 
®Ò chän vµo c−¬ng vÞ qu¶n lý, l·nh ®¹o. 
Nh−ng mÆt kh¸c còng khiÕn kh«ng Ýt 
ng−êi th¾c m¾c r»ng dï tµi giái, nh−ng 
lµm sao mét ng−êi cã thÓ lµm ®−îc nhiÒu 
viÖc mét lóc trong khi quü thêi gian 
kh«ng ®æi, hay hä chØ “®øng tªn” mµ 
th«i. ThiÕt nghÜ ®©y lµ ®iÒu c¸c nhµ qu¶n 
lý chÝnh s¸ch nªn l−u ý, bëi lÏ kh«ng 
ph¶i trÝ thøc nµo còng cã c¬ héi/hoÆc 
thÝch lµm qu¶n lý, l·nh ®¹o. KÕt qu¶ 
nghiªn cøu còng cho thÊy c¬ héi tham 
gia ho¹t ®éng khoa häc cña n÷ trÝ thøc ë 
26 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 10.2015 
c¸c ®Þa bµn nghiªn cøu kh«ng hoµn toµn 
nh− nhau. 
 Cã mèi quan hÖ chÆt chÏ gi÷a c¬ héi 
tham gia ho¹t ®éng khoa häc víi tr×nh 
®é chuyªn m«n vµ th©m niªn c«ng t¸c. 
Cµng cã tr×nh ®é cao, ®i kÌm víi th©m 
niªn c«ng t¸c cao, th× c¬ héi còng nh− 
kh¶ n¨ng tÝch tòy c¸c kinh nghiÖm 
trong ho¹t ®éng khoa häc cµng lín. Tuy 
vËy, kÕt qu¶ nghiªn cøu còng cho thÊy 
xu h−íng trÎ hãa ®éi ngò nghiªn cøu, 
khi nhiÒu ng−êi cã tr×nh ®é chuyªn m«n 
ch−a cao (vµ cßn trÎ) ®· ®−îc tÝn nhiÖm 
giao chñ tr× ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc, 
hoÆc khi tû lÖ nh÷ng ng−êi ë ®é tuæi 40-
50 tham gia ho¹t ®éng khoa häc ë n−íc 
ngoµi lµ lín nhÊt. 
Tãm l¹i, trong sù nghiÖp ®æi míi, 
ph¸t triÓn vµ héi nhËp cña ®Êt n−íc, 
§¶ng, Nhµ n−íc ®· kh¼ng ®Þnh sù ®ãng 
gãp quan träng cña c¸c tÇng líp phô n÷, 
trong ®ã cã ®éi ngò n÷ trÝ thøc. Víi xu 
thÕ ph¸t triÓn tÊt yÕu cña ®éi ngò n÷ trÝ 
thøc víi t− c¸ch lµ mét nguån lùc khoa 
häc vµ c«ng nghÖ, viÖc x©y dùng c¸c chÝnh 
s¸ch hîp lý, t¹o ®iÒu kiÖn vÒ tinh thÇn vµ 
thùc tiÔn, quan t©m ®Õn nh÷ng ®Æc ®iÓm 
vÒ giíi trong qu¶n lý, øng xö lµ nh÷ng 
c«ng viÖc c¸c nhµ qu¶n lý cÇn chó ý 
nh»m n©ng cao, ph¸t huy h¬n n÷a vÞ 
thÕ, vai trß vµ ®ãng gãp cña ®éi ngò nµy 
trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn 
®¹i hãa ®Êt n−íc vµ héi nhËp quèc tÕ  
Tµi liÖu trÝch dÉn 
1. Bé Khoa häc vµ C«ng nghÖ (2015), 
Hå s¬ c¸c ®Ò tµi, dù ¸n thuéc c¸c 
ch−¬ng tr×nh khoa häc vµ c«ng nghÖ 
träng ®iÓm cÊp nhµ n−íc giai ®o¹n 
2011-2015. 
2. §¹i häc Quèc gia Hµ Néi (2014), B¸o 
c¸o tæng kÕt c«ng t¸c n¨m 2014. 
3. Vò Minh Giang (2010), N÷ trÝ thøc 
trong sù nghiÖp khoa häc vµ ®µo t¹o 
cña ®Êt n−íc: HiÖn tr¹ng vµ gi¶i 
ph¸p, Kû yÕu Héi th¶o khoa häc N÷ 
trÝ thøc ViÖt Nam lÇn thø I. 
4. Héi ®ång chøc danh Gi¸o s− nhµ 
n−íc (2014), B¸o c¸o kÕt qu¶ xÐt 
c«ng nhËn ®¹t tiªu chuÈn chøc danh 
gi¸o s−, phã gi¸o s− hµng n¨m. 
5. Lª ThÞ Quý (1996), Gia ®×nh ViÖt 
Nam ngµy nay, Nxb. Khoa häc x· 
héi, Hµ Néi. 
6. Th¸i ThÞ B¨ng T©m (2015), N÷ trÝ 
thøc vµ gia ®×nh ngµy nay, In trong: 
NguyÔn ThÞ ViÖt Thanh (chñ biªn), N÷ 
trÝ thøc víi sù nghiÖp ph¸t triÓn ®Êt 
n−íc, Nxb. §¹i häc Quèc gia Hµ Néi. 
7. Hoµng B¸ ThÞnh (2010), §Æc ®iÓm 
®éi ngò n÷ trÝ thøc ViÖt Nam hiÖn 
nay,  
print.asp?N7935 
8. ViÖn Hµn l©m Khoa häc vµ c«ng 
nghÖ ViÖt Nam (2014), B¸o c¸o tæng 
kÕt c«ng t¸c n¨m 2014. 
9. ViÖn Khoa häc x· héi ViÖt Nam, 
(2008), B¸o c¸o tæng hîp kÕt qu¶ 
kh¶o s¸t CBCC. 
10. ViÖn Hµn l©m KHXH ViÖt Nam 
(2015), B¸o c¸o tæng kÕt c«ng t¸c 
n¨m 2014 vµ triÓn khai nhiÖm vô 
n¨m 2015. 

File đính kèm:

  • pdfnu_tri_thuc_trong_hoat_dong_khoa_hoc_va_cong_nghe.pdf