Nâng cao hiệu quả kiểm tra - đánh giá trình độ tiếng Pháp chuyên ngành của sinh viên trường Đại học Ngoại thương

Kiểm tra đánh giá là công việc quan trọng đối với mọi hoạt động dạy học nhằm đo lường hiệu quả

của quá trình dạy học so với mục tiêu đã đặt ra ban đầu và phản ánh khách quan chất lượng đào

tạo. Do vậy hoạt động kiểm tra-đánh giá cần được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc và song

song với nhiệm vụ nâng cao chất lượng dạy và học tại mỗi cơ sở đào tạo. Từ việc nghiên cứu khái

niệm tiếng Pháp chuyên ngành, kiểm tra đánh giá trong giảng dạy ngoại ngữ và thực trạng hoạt

động kiểm tra đánh giá trình độ sinh viên tiếng Pháp chuyên ngành hiện nay tại trường ĐH Ngoại

thương, bài viết tập trung đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra đánh giá

tiếng Pháp chuyên ngành tại trường Đại học Ngoại thương.

pdf 10 trang kimcuc 2080
Bạn đang xem tài liệu "Nâng cao hiệu quả kiểm tra - đánh giá trình độ tiếng Pháp chuyên ngành của sinh viên trường Đại học Ngoại thương", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

Tóm tắt nội dung tài liệu: Nâng cao hiệu quả kiểm tra - đánh giá trình độ tiếng Pháp chuyên ngành của sinh viên trường Đại học Ngoại thương

Nâng cao hiệu quả kiểm tra - đánh giá trình độ tiếng Pháp chuyên ngành của sinh viên trường Đại học Ngoại thương
55KHOA HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰSố 18 (3/2019)
PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY v
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong thời kỳ hội nhập hiện nay, việc đổi 
mới giáo dục một cách căn bản và toàn diện là 
chủ trương lớn của Nhà nước. Ngoài việc đổi mới 
phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính 
tích cực của người học, cập nhật giáo trình tài liệu 
tham khảo, soạn bài giảng phù hợp với chương 
trình đào tạo, việc đổi mới phương pháp kiểm tra 
đánh giá là hoạt động không thể thiếu nhằm góp 
phần nâng cao chất lượng đào tạo. Nâng cao chất 
lượng kiểm tra-đánh giá trình độ sinh viên tiếng 
Pháp chuyên ngành thực sự cấp thiết và cần nghiên 
cứu, áp dụng một cách nghiêm túc nhằm tạo động 
lực học tập tích cực cho sinh viên, nâng cao uy 
tín đào tạo của nhà trường và giúp các tổ chức sử 
dụng lao động có thể tuyển dụng được lực lượng 
lao động trẻ có chất lượng.
NGUYỄN THỊ HƯƠNG THẢO*
*Đại học Ngoại thương, huongthao.fr@ftu.edu.vn
Ngày nhận bài: 03/12/2018; ngày sửa chữa: 09/01/2019; ngày duyệt đăng: 25/02/2019
NÂNG CAO HIỆU QUẢ KIỂM TRA-ĐÁNH GIÁ 
TRÌNH ĐỘ TIẾNG PHÁP CHUYÊN NGÀNH
CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
TÓM TẮT 
Kiểm tra đánh giá là công việc quan trọng đối với mọi hoạt động dạy học nhằm đo lường hiệu quả 
của quá trình dạy học so với mục tiêu đã đặt ra ban đầu và phản ánh khách quan chất lượng đào 
tạo. Do vậy hoạt động kiểm tra-đánh giá cần được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc và song 
song với nhiệm vụ nâng cao chất lượng dạy và học tại mỗi cơ sở đào tạo. Từ việc nghiên cứu khái 
niệm tiếng Pháp chuyên ngành, kiểm tra đánh giá trong giảng dạy ngoại ngữ và thực trạng hoạt 
động kiểm tra đánh giá trình độ sinh viên tiếng Pháp chuyên ngành hiện nay tại trường ĐH Ngoại 
thương, bài viết tập trung đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra đánh giá 
tiếng Pháp chuyên ngành tại trường Đại học Ngoại thương.
Từ khóa: đánh giá, kiểm tra, tiếng Pháp chuyên ngành 
Việc kiểm tra đánh giá trong dạy học ngoại ngữ 
đang là vấn đề được toàn xã hội quan tâm tại Việt 
Nam trong nhiều năm qua. Kiểm tra-đánh giá khả 
năng sử dụng ngoại ngữ của lực lượng lao động 
trẻ trong các lĩnh vực hoạt động nghề nghiệp cụ 
thể được bàn đến rất nhiều trong các hội thảo, hội 
nghị chuyên đề trong và ngoài nước. Những vấn 
đề như sự nghi ngờ về hiệu quả kiểm tra đánh giá, 
sức ép của thi cử, sức ép về điểm số, chất lượng lao 
động, luôn là nỗi lo thường trực của cả xã hội. 
Tình trạng này đặt ra cho các nhà nghiên cứu giáo 
dục, các giảng viên giảng dạy ngoại ngữ chuyên 
ngành phải tìm ra các giải pháp nhằm cải thiện tình 
hình, tiến tới đổi mới phương pháp kiểm tra-đánh 
giá phù hợp với mong muốn và nguyện vọng của 
sinh viên cũng như kỳ vọng của xã hội về nguồn 
lao động chất lượng cao sử dụng ngoại ngữ vào 
mục đích công việc. 
56 KHOA HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰSố 18 (3/2019)
v PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY 
Trường Đại học Ngoại thương, bên cạnh nhiệm 
vụ trọng tâm là đào tạo các kỹ sư kinh tế có kiến 
thức chuyên ngành đa dạng và chuyên sâu, còn rất 
quan tâm đến việc đào tạo ngoại ngữ, trong đó phải 
kể đến tiếng Pháp chuyên ngành. Điều này giúp 
sinh viên không chỉ giỏi về kiến thức ngành, mà 
còn thành thạo về tiếng Pháp sử dụng trong một 
ngành nghề cụ thể, qua đó có điều kiện tìm hiểu 
sâu hơn về lĩnh vực của mình thông qua các nguồn 
tài liệu bằng tiếng Pháp, mở ra nhiều cơ hội nghề 
nghiệp và học tập trong tương lai. Trong 5 năm trở 
lại đây, nhà trường đã liên tục tổ chức các cuộc hội 
thảo và nghiên cứu nhằm tìm ra các phương pháp 
đánh giá trình độ sinh viên hiệu quả và phù hợp 
với yêu cầu thực tiễn của xã hội. Nhiều phương 
pháp mới đã và đang được đưa vào áp dụng như: 
thay đổi trọng số tính điểm học tập và chuyên cần, 
đổi mới cách thức thi, kiểm tra nhưng dường 
như vẫn chưa thể tìm được đáp án tối ưu. Vậy nên, 
làm thế nào để kiểm tra đánh giá chính xác, khách 
quan, toàn diện trình độ tiếng Pháp chuyên ngành 
của sinh viên vẫn luôn là nỗi trăn trở của Ban Giám 
hiệu, giảng viên và sinh viên trong trường. 
Trước khi đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao 
hiệu quả công tác kiểm tra đánh giá trình độ sinh 
viên, đánh giá chính xác và thực chất trình độ của 
người học sau mỗi môn học cụ thể, chúng ta sẽ 
cùng tìm hiểu những khía cạnh cơ bản của kiểm 
tra đánh giá, đặc điểm của giảng dạy tiếng Pháp 
chuyên ngành cũng như thực tế hoạt động kiểm 
tra - đánh giá hiện nay trong các môn tiếng Pháp 
chuyên ngành được giảng dạy tại trường Đại học 
Ngoại thương. 
2. KHÁI NIỆM, THỰC TRẠNG VÀ 
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KIỂM 
TRA-ĐÁNH GIÁ TRÌNH ĐỘ TIẾNG 
PHÁP CHUYÊN NGÀNH CỦA SINH VIÊN 
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
2.1. Khái niệm 
2.1.1. Giảng dạy tiếng Pháp chuyên ngành
Theo Galisson và Coste (1976), ngoại ngữ 
chuyên ngành là các cách diễn đạt một ngôn ngữ 
nước ngoài trong các tình huống giao tiếp (nói 
hoặc viết) liên quan đến việc truyền tải thông tin 
trong một lĩnh vực cụ thể. Như vậy, có thể hiểu 
giảng dạy tiếng Pháp chuyên ngành là dạy cho 
sinh viên sử dụng thành thạo, linh hoạt tiếng Pháp 
dựa trên 4 kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết trong một 
lĩnh vực công việc cụ thể.
Theo Từ điển Giáo học pháp tiếng Pháp 
ngoại ngữ và ngôn ngữ thứ hai (Dictionnaire de 
didactique du français langue étrangère et seconde, 
CLE international), “tiếng Pháp chuyên ngành ra 
đời nhằm đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng được tiếp 
thu và cải thiện ngôn ngữ tiếng Pháp để phục vụ 
hoạt động nghề nghiệp và học tập nâng cao”. Như 
vậy, tiếng Pháp chuyên ngành được xác định là 
ngôn ngữ được giảng dạy cho người không chuyên 
về tiếng Pháp và là phương tiện, công cụ để mọi 
người đạt đến mục tiêu cá nhân. Nó bao gồm các 
kiến thức về từ vựng và cấu trúc sử dụng trong một 
lĩnh vực cụ thể. 
Tuy nhiên, chúng ta cũng cần phân biệt với 
tiếng Pháp chuyên biệt (FOS) là ngôn ngữ được 
dạy nhằm cung cấp kiến thức về nghề, ngôn ngữ, 
từ vựng và các cấu trúc sử dụng trong công việc 
cụ thể, mang đặc điểm đào tạo các “kỹ sư” ngôn 
ngữ cho các lĩnh vực hoạt động cụ thể. Trong khi 
đó, tiếng Pháp chuyên ngành, theo tạp chí Tiếng 
Pháp trên thế giới (Le français dans le monde), “là 
tập hợp các kiến thức và cách tiếp cận sư phạm tập 
trung vào các lĩnh vực hay chuyên ngành nào đó 
giúp giảng viên lên lớp có thể thiết kế các buổi học 
mang bản sắc riêng”. 
Từ hai định nghĩa trên, chúng ta có thể hiểu 
FOS là hoạt động giảng dạy tiếng Pháp cho sinh 
viên chuyên về ngoại ngữ sử dụng trong một lĩnh 
vực nghề cụ thể, ví như tiếng Pháp thương mại, 
tiếng Pháp Y, tiếng Pháp xây dựng, giúp sinh 
viên không chỉ có kiến thức sâu rộng về ngôn ngữ 
mà còn nắm bắt cách sử dụng và vận dụng ngôn 
ngữ khoa học trong chuyên ngành nhất định. Còn 
tiếng Pháp chuyên ngành được xác định là việc 
giảng dạy tiếng Pháp cho sinh viên không thuộc 
chuyên ngữ nhằm cung cấp cho sinh viên những 
57KHOA HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰSố 18 (3/2019)
PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY v
khái niệm và cách thức sử dụng từ vựng và cấu trúc 
khoa học của lĩnh vực nghề cụ thể bằng tiếng Pháp. 
Tại trường Đại học Ngoại thương, cũng như 
các ngôn ngữ Anh, Nga, Nhật, Trung, tiếng Pháp 
chuyên ngành giảng dạy tiếng Pháp kinh tế, thương 
mại cho sinh viên đạt trình độ ngoại ngữ cơ sở từ 
B1 trở lên theo Khung tham chiếu Châu Âu, thuộc 
các chuyên ngành Kinh tế Đối ngoại và Kinh tế 
Quốc tế từ kỳ học thứ 4 trong chương trình đào tạo 
của Nhà trường.
2.1.2. Kiểm tra-đánh giá trong giảng dạy 
ngoại ngữ
Kiểm tra đánh giá trình độ người học là khâu 
quan trọng trong công tác đào tạo nhằm đo lường 
hiệu quả của hoạt động dạy học so với mục tiêu 
đã đặt ra ban đầu. Phương pháp kiểm tra-đánh giá 
thường gắn liền và phản ánh khách quan phương 
pháp dạy học. Do vậy, trong khi chúng ta thường 
xuyên cải tiến và đổi mới phương pháp và chất 
lượng giảng dạy thì việc đổi mới phương pháp kiểm 
tra đánh giá cũng cần được quan tâm đúng mức.
Trong từ điển Larousse (Pháp), kiểm tra được 
hiểu là phương pháp xem xét tình hình thực tế 
để đánh giá, nhận xét dưới nhiều hình thức khác 
nhau. Như vậy việc kiểm tra sẽ cung cấp các dữ 
liệu và thông tin cần thiết, làm cơ sở cho việc đánh 
giá trình độ sinh viên. 
Kiểm tra đánh giá có vai trò quan trọng đối 
với cả giảng viên và sinh viên trong dạy học ngoại 
ngữ. Trên thực tế, kiểm tra đánh giá trình độ ngoại 
ngữ của sinh viên được tiến hành dựa trên bốn kỹ 
năng Nghe, Nói, Đọc, Viết với các hình thức kiểm 
tra sau: 
- Kiểm tra thường xuyên: diễn ra hàng ngày 
trong các buổi học nhằm điều chỉnh hoạt động dạy 
và học liên tục và thông suốt, thúc đẩy sinh viên 
cố gắng tích cực làm việc liên tục và có hệ thống, 
đồng thời tạo điều kiện cho quá trình dạy và học 
được cải tiến không ngừng. Hình thức: quan sát 
tính tích cực, chủ động của sinh viên đối với bài 
học trong mỗi buổi lên lớp, kiểm tra việc ôn tập 
và củng cố bài cũ và khả năng vận dụng kiến thức 
vào thực tiễn. 
- Kiểm tra định kỳ: được tiến hành sau khi 
hoàn thành một số bài, chương, học kỳ giúp thầy 
trò cùng nhìn nhận kết quả và đánh giá sự tiến bộ 
của sinh viên sau một thời gian nhất định. 
- Kiểm tra kết thúc môn: được thực hiện khi 
kết thúc môn học nhằm đánh giá kết quả chung và 
cho phép sinh viên chuyển sang học môn học mới. 
Các hình thức kiểm tra trên được thực hiện 
bằng các phương pháp: Kiểm tra vấn đáp (kiểm 
tra nói); kiểm tra viết và kiểm tra thực hành. Mỗi 
hình thức và phương pháp có vai trò và ý nghĩa 
khác nhau trong công tác kiểm tra, đánh giá trình 
độ sinh viên. Việc kết hợp đồng thời linh hoạt các 
hình thức và phương pháp trên sẽ giúp giảng viên 
gần gũi hơn với sinh viên, đốc thúc sinh viên học 
tập theo mục tiêu đề ra. Hơn nữa, giảng viên và 
sinh viên đều có thể chia sẻ ý tưởng học tập, nhận 
các phản hồi đa chiều, qua đó khuyến khích sinh 
viên tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau cũng như 
hình thành kỹ năng và trách nhiệm hoàn thành 
công việc được giao.
Cũng theo từ điển Larousse, đánh giá là một 
quá trình nhận định, phân loại kết quả, dựa vào sự 
phân tích các thông tin thu được, đối chiếu với các 
mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra nhằm đưa ra những 
quyết định phù hợp để cải thiện những vấn đề còn 
tồn tại, điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu quả 
công việc. Do vậy, việc đánh giá khả năng lĩnh 
hội kiến thức ở sinh viên cần phải được thực hiện 
theo một quy trình cụ thể, trong một khoảng thời 
gian nhất định để có những kết quả khách quan và 
chính xác nhất.
Như vậy, việc kiểm tra, đánh giá trình độ sinh 
viên theo học các môn tiếng Pháp chuyên ngành 
không chỉ dừng lại ở việc đánh giá khả năng thực 
hành các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết tiếng Pháp 
mà còn đánh giá được khả năng vận dụng ngôn 
ngữ khoa học chuyên ngành và các kỹ năng khác 
phục vụ cho công việc, ngành nghề cụ thể. Vậy 
58 KHOA HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰSố 18 (3/2019)
v PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY 
nên, để đạt được hiệu quả kiểm tra đánh giá như 
mong muốn, giảng viên và Nhà trường cần phải 
sử dụng nhiều phương pháp kiểm tra, đánh giá 
khác nhau để thu thập được kết quả khách quan và 
chính xác nhất về kết quả học tập của sinh viên sau 
mỗi môn học cụ thể. 
2.2. Thực trạng kiểm tra-đánh giá trình độ 
tiếng Pháp chuyên ngành của sinh viên tại Đại 
học Ngoại thương 
Trường Đại học Ngoại thương hiện nay vẫn 
đang duy trì chủ yếu phương pháp đánh giá truyền 
thống, sử dụng chủ yếu cơ cấu điểm chuyên cần, 
điểm thi giữa kỳ và cuối học kỳ để làm cơ sở đánh 
giá trình độ sinh viên. Theo đó: 
Hình 
thức
Kiểm tra 
thường 
xuyên
Kiểm tra 
định kỳ
Kiểm tra kết thúc 
môn
Các yếu 
tố tham 
gia hình 
thành 
điểm
Điểm chuyên 
cần đi học 
đúng giờ, 
làm bài tập 
đầy đủ 
Điểm trung 
bình của hai 
bài kiểm tra 
giữa kỳ 
Điểm thi tập trung khi 
kết thúc môn học
Tỷ trọng 
trong 
điểm 
tổng kết 
môn
10% 30% 60%
Phương 
thức 
kiểm tra
Không có 
bài kiểm tra 
Giảng viên 
tính điểm 
theo số buổi 
sinh viên đi 
học đầy đủ 
đúng giờ và 
làm bài tập 
đầy đủ.
Bài kiểm tra 
trên giấy, 
đánh giá kỹ 
năng đọc và 
viết, kiểm tra 
khả năng tiếp 
thụ, ghi nhớ 
kiến thức, từ 
vựng, ngôn 
ngữ chuyên 
ngành
Gồm: - Bài kiểm tra 
trên giấy đánh giá 
hai kỹ năng: đọc, 
viết hoặc ba kỹ năng: 
nghe, đọc, viết, được 
tính bằng 75% điểm 
thi kết thúc môn 
- Kiểm tra diễn đạt 
nói, lấy điểm thành 
phần nói bằng 25% 
điểm thi kết thúc môn. 
Nội dung chuẩn bị 
cho bài trình bày nói 
(exposé) chính là nội 
dung Bài tập lớn (Tra-
vail de recherche) do 
sinh viên chọn đề tài 
và làm khi gần kết 
thúc môn học được 
giảng viên chủ nhiệm 
hướng dẫn.
Như vậy, các bài kiểm tra giữa kỳ và cuối kỳ 
đánh giá sinh viên bằng khả năng học tập và ôn 
luyện nội dung kiến thức học trên lớp bằng hình 
thức thi viết hoặc trắc nghiệm và thi vấn đáp, dẫn 
đến sinh viên học gạo là chính chứ chưa có các đề 
mở và các hình thức thi mới nhằm đánh giá chất 
lượng sinh viên toàn diện và chính xác hơn thông 
qua các kỹ năng và kiến thức mà sinh viên có thể 
áp dụng vào thực tế. Bên cạnh đó, cơ cấu điểm 
trong điểm tổng kết môn dường như vẫn chưa 
phù hợp khi chưa phản ánh được sự đánh giá sinh 
viên trong cả một quá trình liên tục. Việc sử dụng 
các buổi đi học đầy đủ để đánh giá điểm chuyên 
cần chỉ phản ánh được một phần thái độ học tập, 
không thể hiện được trình độ của sinh viên. Các 
hình thức đánh giá của các giảng viên hiện nay, 
do vậy, không phản ánh đúng chất lượng của quá 
trình dạy và học, không tạo cho sinh viên động lực 
phấn đấu thường xuyên, không đánh giá được tính 
năng động, sáng tạo của sinh viên trong quá trình 
học tập. 
Trong khi đó tại các nước phát triển, việc kiểm 
tra đánh giá chất lượng dạy và học ngoại ngữ đã và 
đang thực hiện theo phương pháp mới, đó là tự kiểm 
tra đánh giá. Theo đó sinh viên được hướng dẫn 
dạy cho nhau cũng như đánh giá lẫn nhau. Trong 
khi bàn về việc học ngoại ngữ, Gadner (1972) đã 
định nghĩa động cơ học tập như một sự kết hợp 
của nỗ lực, khát vọng đạt được mục tiêu học tập 
và thái độ tích cực đối với việc học ngoại ngữ đó. 
Việc đánh giá lẫn nhau giúp tăng tính ganh đua, 
tính chủ động và lòng tự trọng của sinh viên, qua 
đó giúp các em nỗ lực phấn đấu hơn để không bị 
“mất mặt”, thua kém bạn bè. Theo Nilson (2003), 
việc học tập và đánh giá lẫn nhau chắc chắn sẽ 
giúp người học phát triển các kỹ năng tư duy phản 
biện, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác và học tập 
suốt đời. Tại Khoa tiếng Pháp, các giảng viên cũng 
đã cho sinh viên cơ hội tự đánh giá bằng việc chấm 
bài của nhau ngay trên lớp, song sinh viên chưa tự 
tin, chưa chủ động, tích cực do tâm lý cả nể trong 
việc đánh giá nên hiệu quả của phương pháp này 
chưa được ghi nhận.
59KHOA HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰSố 18 (3/2019)
PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY v
Khi đề cập đến việc sinh viên đánh giá lẫn nhau, 
có hai vấn đề mà các nhà giáo dục và người dạy 
quan tâm là tính hiệu lực và độ tin cậy của phương 
pháp đánh giá này. Khi triển khai phương pháp 
này, không ít sinh viên tỏ vẻ lúng túng, thiếu tự tin 
khi nhận xét về bạn học do một số nguyên nhân 
sau đây: trình độ tiếng Pháp hạn chế, mối quan hệ 
giữa người đánh giá và được đánh giá (Ví dụ: hai 
sinh viên chơi thân nhau, ngồi cạnh nhau,...). Các 
nguyên nhân này có thể dẫ ... á trình độ nghe hiểu tiếng Pháp 
kinh tế thương mại, đọc hiểu kiến thức về từ vựng, 
thuật ngữ kinh tế, kiến thức chuyên môn bằng 
nhiều dạng câu hỏi khác nhau thông qua các bài 
viết chính thống của Pháp, và đánh giá khả năng 
vận dụng ngôn ngữ vào thực tế bằng bài viết luận 
có độ dài phù hợp.
Bài thứ 2 để đánh giá trình độ diễn đạt nói và xử 
lý các tình huống giao tiếp tiếng Pháp trong công 
việc liên quan đến bộ môn đang học. Sinh viên 
có thời gian chuẩn bị và đóng vai, nhập vai các 
tình huống giao tiếp và trình bày trước giảng viên 
để lấy điểm thành phần cho bài kiểm tra giữa kỳ. 
Ngoài ra, với các bài kiểm tra giữa kỳ, giảng 
viên cần chú trọng điều chỉnh hình thức ra đề. 
Ngoài việc kiểm tra sinh viên bằng các nội dung 
đã học trên lớp qua các dạng câu hỏi như điền từ, 
giải thích ý nghĩa từ vựng, chọn đáp án đúng sai, 
giảng viên nên đặt câu hỏi cho sinh viên viết luận 
mở rộng thể hiện được quan điểm thực tế của bản 
thân về các vấn đề kinh tế, thương mại, tài chính 
liên quan trực tiếp đến nội dung môn học. Hình 
thức này không chỉ đánh giá được trình độ sử dụng 
tiếng Pháp chuyên ngành mà còn đánh giá được 
khả năng diễn đạt ý và trình độ ngữ pháp, từ vựng 
của sinh viên, thúc đẩy sinh viên phải tự đọc, tự 
học, tự nghiên cứu các kiến thức cơ bản về ngôn 
ngữ và cách sử dụng ngôn ngữ tương đồng giữa 
tiếng Pháp và tiếng Việt và biết cách sử dụng văn 
phong khoa học trong lĩnh vực được đào tạo.
 Về hoạt động kiểm tra kết thúc môn 
Hình thức đánh giá trình độ sinh viên bằng bài 
kiểm tra cuối kỳ được áp dụng không chỉ ở Việt 
Nam mà ở các quốc gia trên thế giới nhằm đánh 
giá được kết quả học tập sau một khoảng thời gian 
nhất định. Phương pháp này bị hạn chế bởi không 
đánh giá chính xác được chất lượng sinh viên khi 
sinh viên học tủ, hay chất lượng bài thi chịu tác 
động của các yếu tố bên ngoài như thời tiết, khí 
hậu, sức khỏe,  và chỉ đánh giá được sinh viên 
qua các dạng câu hỏi và các kiến thức đã học mà 
không đánh giá khả năng ứng dụng và thực hành 
tiếng vào thực tế, không rèn luyện các kỹ năng 
sống, học tập và làm việc cho sinh viên. Do vậy, 
trọng số điểm bài thi cuối kỳ cần được xem xét kỹ 
lưỡng, không nên để quá cao như hiện nay (đang 
chiếm tới 60% điểm tổng kết môn). 
Như đã mô tả trong phần thực trạng, giảng viên 
giảng dạy các môn tiếng Pháp chuyên ngành cho 
sinh viên làm bài tập lớn (Travail de recherche) 
vào gần cuối thời gian kết thúc môn học để sinh 
viên có kiến thức nghiên cứu tham gia thi kỹ năng 
diễn đạt nói cuối kỳ. Các bài tập này cần được 
kiểm soát và lấy điểm sát sao hơn, yêu cầu có sự 
đầu tư nghiên cứu và nâng cao chất lượng bài viết 
để sinh viên có thái độ tích cực, chủ động trong 
khi viết bài, tránh gian lận và nâng cao chất lượng 
các nghiên cứu của sinh viên. Giảng viên có thể 
lấy 30% điểm bài tập lớn vào thành phần điểm thi 
diễn đạt nói để hạn chế những vấn đề còn tồn đọng 
nêu trên.
Ngoài ra, Khoa và các giảng viên cũng nên 
nghiên cứu thay thế các bài tập lớn bằng các báo 
cáo dự án mà sinh viên thực hiện trong suốt thời 
gian học môn học cụ thể. Việc đánh giá sẽ thực 
hiện trong quá trình người học hình thành, triển 
khai và hoàn tất dự án. Đó có thể là thiết kế một 
tua du lịch, một chương trình tham quan, xây dựng 
một trang web, một tài liệu quảng bá du lịch (une 
brochure), hay một phóng sự tại ngân hàng, siêu 
thị liên quan đến chủ đề, nội dung môn học. Tùy 
theo mỗi môn học và mục tiêu đào tạo mà giảng 
viên có thể đưa ra các loại hình dự án khác nhau. 
Sinh viên tự nghiên cứu đề xuất dự án (cá nhân 
62 KHOA HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰSố 18 (3/2019)
v PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY 
hoặc theo nhóm) và thực hiện dự án theo tiến độ 
quy định.
Phương pháp đánh giá dự án này vừa phát triển 
kỹ năng mềm cho sinh viên vừa là phương pháp 
dạy học giúp người học lĩnh hội những kiến thức, 
kỹ năng thông qua việc thực hiện một dự án (cá 
nhân hoặc nhóm). Đồng thời buộc sinh viên phải 
chủ động tham gia vào quá trình học tập thay vì thụ 
động tiếp nhận kiến thức, phải nghiên cứu sâu về 
nội dung kiến thức đã học, huy động hết khả năng, 
kiến thức và trí tuệ của mình để hoàn thành nhiệm 
vụ và biết cách quản trị thời gian làm việc hợp lý. 
Nên đánh giá và cho điểm bản báo cáo dự án tổng 
hợp do sinh viên làm, có thể tính vào điểm chuyên 
cần hoặc 30% điểm thi thành phần nói cuối kỳ. 
Các đề xuất khác
Về phía cấp quản lý, (bao gồm Nhà trường, 
Khoa tiếng Pháp, hai khoa chuyên ngành Kinh tế 
đối ngoại và Kinh tế Quốc tế) 
Nhằm hỗ trợ cho giảng viên có thể đánh giá 
đúng trình độ nhận thức, kiến thức và khả năng 
thực hành, ứng dụng ngôn ngữ của sinh viên trong 
từng môn học cụ thể, lãnh đạo các khoa cần tổ 
chức thường niên các buổi đối thoại với sinh viên 
về những khó khăn khi học tập các môn học tiếng 
Pháp chuyên ngành. Bởi trên thực tế có nhiều môn 
học tiếng Pháp chuyên ngành hiện đang được xếp 
học trước các môn kỹ thuật bằng tiếng Việt. Môn 
Ngoại ngữ 5 (tiếng Pháp) – Marketing là một ví 
dụ. Điều này làm cho giảng viên tiếng Pháp khi 
lên lớp, ngoài việc giảng dạy các thuật ngữ bằng 
tiếng Pháp vẫn phải gợi mở và truyền đạt các kiến 
thức kỹ thuật để sinh viên có thể hiểu và nhìn nhận 
được vai trò và ý nghĩa của từng hoạt động, công 
cụ marketing cụ thể, làm mất thời gian, thậm chí 
làm sai lệch mục tiêu và đặc thù giảng dạy tiếng 
Pháp chuyên ngành dựa trên phân tích và khai thác 
các diễn ngôn chứa thông tin chuyên ngành của 
lĩnh vực chuyên môn. 
Các khoa cần có các buổi họp chuyên đề về 
chương trình giảng dạy và kiểm tra đánh giá trình 
độ sinh viên nhằm tạo tính thống nhất và liên hoàn 
trong nội dung giảng dạy và hình thức đánh giá 
sinh viên phù hợp với mục tiêu đào tạo của mỗi 
chuyên ngành, giúp các giảng viên cập nhật được 
các kiến thức và yêu cầu mỗi cho mỗi môn tiếng 
Pháp chuyên ngành được giảng dạy trong trường. 
Hoạt động kiểm tra đánh giá có ý nghĩa vô cùng 
to lớn đối với chất lượng đầu ra của sinh viên, nên 
nhà trường cần nhìn nhận và đánh giá cao hơn tầm 
quan trọng của hoạt động kiểm tra đánh giá của 
giảng viên trên lớp. Trọng số các điểm thành phần 
cấu thành nên điểm tổng kết cần được linh động 
hơn. Ngoài ra việc khuyến khích và tính thù lao 
kiểm tra đánh giá cho cả giảng viên đứng lớp và 
giảng viên chủ nhiệm lớp, chủ nhiệm khóa được 
cải thiện hơn cũng sẽ giúp giảng viên chuyên tâm 
làm việc có hiệu quả cao.
Về phía giảng viên
Để hoạt động kiểm tra đánh giá đạt được hiệu 
quả tối ưu, chính giảng viên cần nâng cao ý thức, 
trách nhiệm của bản thân trong việc nghiêm túc 
nhìn nhận kết quả học tập của sinh viên, đầu tư thời 
gian và công sức thiết kế và đề xuất các phương 
thức và công cụ đánh giá sinh viên phù hợp với 
đặc thù của môn học.
Kiểm tra đánh giá có mối quan hệ biện chứng 
với chất lượng bài giảng: khi hoạt động kiểm tra 
đánh giá nghiêm túc, sát sao sẽ buộc sinh viên phải 
học tập và nghiên cứu cẩn thận hơn, bài giảng do 
vậy sẽ đạt được hiệu quả cao do nhận được sự tập 
trung và chú tâm của toàn thể sinh viên; Và ngược 
lại khi bài giảng được đầu tư xây dựng với nhiều 
hoạt động ngôn ngữ tích cực và được phân định 
mục tiêu của từng bài học cụ thể sẽ giúp giảng viên 
đánh giá và phân loại sinh viên chuẩn xác hơn. Vì 
vậy, giảng viên cần: 
Hướng dẫn sinh viên tự học trước khi đến lớp 
dự học để đánh giá tính nghiêm túc, sự chuyên cần 
và khả năng chủ động trong công việc của sinh 
viên nhằm tránh việc sinh viên đến trường học mỗi 
tiết học bắt đầu từ “mốc số không”, tránh việc sinh 
viên vào giờ mới bắt đầu khởi động, học thụ động. 
63KHOA HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰSố 18 (3/2019)
PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY v
Để rèn luyện kỹ năng tự học, rèn luyện phong 
cách học tập tích cực, chủ động, giảng viên cần 
hướng dẫn sinh viên cách tìm và đọc các tài liệu, 
chuẩn bị bài, học trước bài ở nhà, đến lớp sẽ học 
tập trong tâm thế chủ động, không phải mất thời 
gian vào “làm quen” với bài học mới, để đến lớp 
không phải mất thời gian làm quen với bài học 
mới. Buổi học sẽ trở thành buổi sinh hoạt chung 
cởi mở giữa sinh viên và giảng viên. Sinh viên 
có thể trình bày, thảo luận, thể hiện sự hiểu biết, 
giới thiệu các vấn đề mình quan tâm, hay các quan 
điểm, nhận định của mình trước đám đông - đây là 
kỹ năng mềm mà hầu hết các bạn trẻ còn thiếu và 
yếu khi bước vào môi trường làm việc xã hội. Qua 
đó, giảng viên có thể đánh giá được sự chuyên cần, 
khả năng học tập, nghiên cứu và ứng dụng của sinh 
viên trong mỗi môn học.
Ngoài ra, để kiểm tra đánh giá được tính 
chuyên cần và khả năng tự học, tự nghiên cứu của 
sinh viên chính xác hơn, giảng viên nên yêu cầu 
mỗi sinh viên lần lượt các tuần sẽ phải dành thời 
gian để giải quyết các vấn đề có liên quan đến học 
phần và ghi chép tóm tắt chi tiết các ý chính của 
các vấn đề. Sau đó, kết quả ghi chép khi đọc giáo 
trình, tài liệu tham khảo liên quan đến học phần 
cần được tập hợp lại làm thành “Hồ sơ tự học học 
phần”, lưu trữ lâu dài, làm hành trang cho sinh 
viên khi ra trường, làm việc. Giảng viên sẽ kiểm 
tra việc tự học của sinh viên qua “Hồ sơ tự học học 
phần” và đánh giá bằng cột điểm tự nghiên cứu. 
Hướng dẫn sinh viên tham gia tích cực vào giờ 
học trên lớp và đánh giá, tự đánh giá chất lượng 
nghiên cứu và thực hành ngay tại lớp. Theo mô 
hình giảng dạy mới lấy người học là trung tâm, 
giờ dạy học được đánh giá là tích cực khi giảng 
viên giảng dạy trên cơ sở sự chuẩn bị chủ động 
của sinh viên, tương tác giữa sinh viên với nhau 
và tương tác giữa thầy và trò. Do vậy, khi dạy học 
bài mới, giảng viên sẽ có những bài tập, câu hỏi để 
sinh viên cùng thảo luận, thực hành theo cặp, hoặc 
nhóm để làm rõ những vấn đề mà sinh viên đã tự 
nghiên cứu ở nhà và giải đáp các thắc mắc của sinh 
viên. Giảng viên chủ trì các cuộc thảo luận hoặc để 
một sinh viên hoặc một nhóm sinh viên trình bày 
ý kiến quan điểm và chủ trì cuộc thảo luận và có 
phiếu đánh giá về chất lượng nghiên cứu và tính 
tích cực tham gia bài học của sinh viên. 
Hướng dẫn sinh viên tự học ở nhà. Đặc điểm 
của giai đoạn này là sinh viên đã có kiến thức và kỹ 
năng bước đầu. Nhiệm vụ tiếp theo là củng cố, mở 
rộng kiến thức, nâng cao kỹ năng (kỹ năng gắn với 
bài học) cho sinh viên. Do vậy câu hỏi và bài tập 
ở giai đoạn này cần chú trọng hướng sinh viên vào 
các năng lực: hệ thống hóa, khái quát tổng hợp, kết 
nối, tổng thuật nhiều tài liệu, tiếp tục giải quyết các 
bài tập, tình huống gắn với thực tế chuyên ngành. 
Ví dụ giảng viên yêu cầu sinh viên ghi âm lại bài 
hội thoại do sinh viên tự xây dựng, đọc diễn cảm 
một đoạn văn hay hát một bài hát theo chủ đề bài 
học và nộp lại cho giảng viên vào buổi học sau. Từ 
đó giảng viên cũng có thể giám sát được việc rèn 
luyện và thực hành của sinh viên tại nhà và đánh 
giá được sự phát triển của từng sinh viên trong mỗi 
kỹ năng ngôn ngữ riêng biệt.
Về phía sinh viên
Cần ý thức được tầm quan trọng của việc tự 
đánh giá trình độ và vai trò của các đánh giá đối 
với hoạt động nghề nghiệp sau khi ra trường. 
Chủ động liên lạc hỏi các giảng viên trên lớp 
và các bạn sinh viên trong trường các cách tự học 
và tự đánh giá trình độ ngôn ngữ chuyên ngành để 
rèn luyện và nâng cao chất lượng học tập và thực 
hành của bản thân. 
Tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa do 
Khoa tiếng Pháp và Nhà trường tổ chức, các chương 
trình Expédition, các buổi tọa đàm chuyên môn 
bằng tiếng Pháp do Câu lạc bộ Tiếng Pháp trường 
Đại học Ngoại thương tổ chức hàng quý, hàng năm 
để tự tạo cơ hội giao lưu, trao đổi kinh nghiệm học 
tập bằng tiếng Pháp và tự nhìn nhận, đánh giá được 
chất lượng ngoại ngữ chuyên ngành của bản thân. 
Từ đó có thể đưa ra được phương án và lộ trình 
tự học tập nâng cao trình độ của bản thân dưới sự 
hướng dẫn và giúp đỡ của giảng viên chủ nhiệm. 
64 KHOA HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰSố 18 (3/2019)
v PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY 
Cùng với các bạn sinh viên trong lớp, trong 
khóa, trong trường, có các sáng kiến đánh giá chéo 
lẫn nhau để cùng giúp nhau tiến bộ trong học tập.
3. KẾT LUẬN 
Đẩy mạnh công tác kiểm tra đánh giá kết quả 
học tập của sinh viên sẽ góp phần quan trọng trong 
việc nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường 
và đảm bảo chất lượng đầu ra của sinh viên. Giảng 
dạy tiếng Pháp chuyên ngành vốn mang các đặc 
thù và yêu cầu riêng biệt nên hoạt động kiểm tra 
đánh giá cần thực hiện song song với các hoạt động 
dạy và học trên lớp. Do vậy, giảng viên cần đầu tư 
thời gian xây dựng và thực hiện các tiêu chí đánh 
giá sát với mục tiêu của từng môn học và điểm số 
phản ánh khách quan, trung thực về trình độ sinh 
viên. Để làm tốt việc này đòi hỏi sự tận tâm, trách 
nhiệm của giảng viên, tính tự giác và ý thức của 
sinh viên và sự quan tâm, hỗ trợ rất lớn từ các cấp 
quản lý thuộc trường Đại học Ngoại thương./. 
Tài liệu tham khảo:
Gardner, R.C., and W.E. Lambert (1972), Attitude 
and Motivation in Second Langue Learning, MA: 
Newbury House, Rowley, Boston.
Nilson, Linda, B. (2003), Improving student peer 
feedback, College teaching, 34-38.
Bensalem D. (2010), “En quoi la pédagogie de projet 
permet–elle du sens à l’enseignement du français?”, 
Synergies Algérie, 9, 75-82, Algérie.
Cuq J-P (2007), Dictionnaire de didactique du 
français langue étrangère et seconde (CLE 
international), 109.
Dugal M. (2008), “La pédagogie de projet”, notes de 
cours, mis en ligne sur le site: 
ca/nobel/k34005/pedagogie_%20projet.htm, 
truy cập ngày 8/11/2018.
Galisson (Robert) et Coste (Daniel) (1976), Dictionnaire 
de didactique des langues, Revue belge de 
Phisologie et d’Histoire, Belge.
Marc Romainville (2002) “L’évaluation des acquis 
des étudiants dans l’enseignement universitaire”, 
Rapport établis à la demande du Haut Conseil de 
l’évaluation de l’école, 12/2002, Paris. 
Sylviane Bachy, Marcel Lebrun et Denis Smidts 
(2010), “Un modèle-outil pour fonder l’évaluation 
en pédagogie active: impact d’une formation sur 
le développement professionnel des enseignants”, 
Revue internationale de Pédagogique et 
l’Enseignement Supérieur, Paris, France.
le-monde/, truy cập ngày 10/11/2018.
IMPROVING THE EFFECTIVENESS OF TESTING AND ASSESSMENT
OF STUDENTS’ FRENCH FOR SPECIFIC PURPOSES
AT THE FOREIGN TRADE UNIVERSITY 
NGUYEN THI HUONG THAO
Abstract: Testing and assessment are of vital significance to all teaching activities. Testing and 
assessment are of vital significance to all teaching activities for measuring the quality of teaching 
in comparison to the already-set goals and objectively evaluating the overall education quality. 
Therefore, the improvement of teaching and training quality should be implemented parallel to 
the innovation and betterment of testing and assessing methods. By studying the definitions of 
testing and assessment, analyzing the features of French teaching, and highlighting limitations 
in the current testing and assessment situation at the Foreign Trade University, the article puts 
forward a number of solutions to enhance the overall accuracy and effectiveness of the work.
Keywords: assessement, testing, French for Specific Purposes 
Received: 16/12/2018; Revised: 02/01/2019; Accepted for publication: 25/02/2019

File đính kèm:

  • pdfnang_cao_hieu_qua_kiem_tra_danh_gia_trinh_do_tieng_phap_chuy.pdf