Tái cấu trúc thị trường chứng khoán - Một nhu cầu bức xúc hiện nay
Trong bối cảnh kinh tế quốc tế và trong nước có nhiều diễn biến phức tạp như hiện nay, một
trong những chủ đề nóng bỏng đã và đang thu hút sự quan tâm theo dõi sâu sắc của cơ quan quản lý
vĩ mô, cũng như tất cả những nhà đầu tư tài chính, đó chính là tình trạng “sức khỏe” của Thị trường
chứng khoán (TTCK). Hơn 12 năm qua, TTCK Việt Nam đã có những thành tựu nhất định trong việc
phát huy vai trò quan trọng của kênh huy động vốn đầu tư tăng trưởng kinh tế và góp phần hoàn
thiện hệ thống thị trường tài chính Việt Nam. Bên cạnh những thành tựu đạt được, TTCKVN cũng
còn bộc lộ không ít những vấn đề bất cập về mọi mặt, gây nên tình trạng phát triển thiếu bền vững
và không ổn định của thị trường. Vì vậy việc xem xét đánh giá một cách khách quan, cụ thể và chính
xác những vấn đề tồn tại và nguyên nhân của chúng là việc làm hết sức cần thiết để có thể củng cố
và tăng cường “sức mạnh” cho TTCK Việt Nam trong những năm tiếp theo.
Tóm tắt nội dung tài liệu: Tái cấu trúc thị trường chứng khoán - Một nhu cầu bức xúc hiện nay
![Tái cấu trúc thị trường chứng khoán - Một nhu cầu bức xúc hiện nay Tái cấu trúc thị trường chứng khoán - Một nhu cầu bức xúc hiện nay](https://s1.tailieubachkhoa.net/rl6k7x3q9zfh00j8/thumb/2021/12/02/tai-cau-truc-thi-truong-chung-khoan-mot-nhu-cau-buc-xuc-hien_P16aOuAfah.jpg)
3Tái cấu trúc . . . TÁI CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN - MỘT NHU CẦU BỨC XÚC HIỆN NAY Đỗ Linh Hiệp (*) Trần Thanh Vũ (**) TÓM TẮT Trong bối cảnh kinh tế quốc tế và trong nước có nhiều diễn biến phức tạp như hiện nay, một trong những chủ đề nóng bỏng đã và đang thu hút sự quan tâm theo dõi sâu sắc của cơ quan quản lý vĩ mô, cũng như tất cả những nhà đầu tư tài chính, đó chính là tình trạng “sức khỏe” của Thị trường chứng khoán (TTCK). Hơn 12 năm qua, TTCK Việt Nam đã có những thành tựu nhất định trong việc phát huy vai trò quan trọng của kênh huy động vốn đầu tư tăng trưởng kinh tế và góp phần hoàn thiện hệ thống thị trường tài chính Việt Nam. Bên cạnh những thành tựu đạt được, TTCKVN cũng còn bộc lộ không ít những vấn đề bất cập về mọi mặt, gây nên tình trạng phát triển thiếu bền vững và không ổn định của thị trường. Vì vậy việc xem xét đánh giá một cách khách quan, cụ thể và chính xác những vấn đề tồn tại và nguyên nhân của chúng là việc làm hết sức cần thiết để có thể củng cố và tăng cường “sức mạnh” cho TTCK Việt Nam trong những năm tiếp theo. * PGS.TS. Phó Hiệu Trưởng, Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Bình Dương ** ThS. Phó hiệu trưởng trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Bình Dương Kinh tế - Xã hội 1. Thấy gì từ chặng đường ngắn của một thị trường chứng khoán non trẻ 1.1. Thành tựu bước đầu đáng khích lệ Trong nền kinh tế thị trường, thị trường chứng khoán (TTCK) là một định chế tài chính bậc cao và cũng là một bộ phận cấu thành quan trọng của thị trường tài chính nói chung. Thông qua các chức năng vốn có của mình, TTCK trở thành một trong những kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ yếu, đáp ứng nhu cầu đầu tư tăng trưởng kinh tế. Thị trường chứng khoán Việt Nam đã được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ tháng 07/2000. Hơn 12 năm hoạt động, tuy phải trải qua nhiều khó khăn với những bước thăng trầm sóng gió, song TTCK Việt Nam cũng đã gặt hái được những thành tựu khả quan đáng khích lệ và đang từng bước khẳng định vị trí quan trọng của mình trong cơ cấu đồng bộ của thị trường tài chính Việt Nam. Tuy với chặng đường lịch sử còn rất ngắn ngủi, song TTCK Việt Nam cũng đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp ổn định và tăng trưởng nền kinh tế Việt Nam thời gian qua. Có thể ghi nhận những đóng góp quan trọng của TTCK qua một số biểu hiện sau đây: y Hoạt động của TTCK bước đầu đã tạo ra một sân chơi mới, một kênh đầu tư tài chính khá sôi động và hấp dẫn, có sức thu hút mạnh mẽ đối với mọi thành phần, bao gồm các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức, đến từ trong nước cũng như ngoài nước. Cho đến nay đã có hơn 1,5 triệu tài khoản của các nhà đầu tư trong nước và gần 16.000 tài khoản của các nhà đầu tư nước ngoài đăng ký giao dịch tại các công ty chứng khoán. Thị trường 4Taïp chí Kinh teá - Kyõ thuaät chứng khoán chính thức đi vào hoạt động với quy mô được mở rộng, tính thanh khoản gia tăng cuốn hút ngày càng nhiều nhà đầu tư tham gia, từ đó thu hẹp thị phần giao dịch trên thị trường chứng khoán “chợ đen”. y Số lượng các công ty niêm yết trên cả hai sàn giao dịch chứng khoán Hà nội và thành phố Hồ Chí Minh cũng gia tăng nhanh chóng, tạo ra một khối lượng hàng hóa khá dồi dào, phong phú cho thị trường. Như vậy ngày đầu khai trương giao dịch của TTCKVN chỉ có 2 công ty niêm yết, với tổng giá trị vốn hóa 444 tỷ đồng. Tính đến tháng 6 năm 2012, tại sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội đã có 398 công ty niêm yết với giá trị vốn hóa đạt 104.618 tỷ đồng và tại sàn giao dịch chứng khoán TP.Hồ Chí Minh có 315 công ty niêm yết với giá trị vốn hóa đạt 671.386 tỷ đồng. y Với lộ trình xây dựng và phát triển khá ổn định, TTCK đã và đang dần từng bước khẳng định sự hiện diện của một kênh huy động vốn ngày càng có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện giúp Chính phủ cũng như các tổ chức kinh tế huy động vốn đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh. Sự hiện diện của TTCK đã trở thành một yếu tố không thể thiếu, trong quá trình triển khai thực hiện chủ trương cổ phần hóa, sắp xếp lại các doanh nghiệp nhà nước và tái cấu trúc nền kinh tế. Thời gian qua, gần 700 ngàn tỷ đồng cổ phần thuộc các doanh nghiệp nhà nước đã được đấu giá thành công, thông qua các đợt cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư được phát hành thông qua TTCK. TTCKVN cũng đã thu hút được luồng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài tham gia thị trường, có thời điểm cao nhất lên đến 12 tỷ USD, góp phần cân bằng cán cân thanh toán quốc tế, góp phần quảng bá môi trường đầu tư Việt Nam với các nhà đầu tư quốc tế. Trong những năm qua, TTCK cũng đã đóng góp vai trò tích cực trong việc huy động hơn 600 ngàn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ và trái phiếu công ty, góp phần chia sẻ gánh nặng cho các ngân hàng thương mại, bổ sung nguồn vốn cho mục tiêu ổn định và tăng trưởng kinh tế. y Nhìn nhận về một TTCK đang từng bước phát triển, không thể bỏ qua vai trò quan trọng của một hệ thống các định chế trung gian tài chính, với chức năng cầu nối giữa các nhà đầu tư với nhau, giữa các nhà đầu tư với thị trường trong quá trình hoạt động kinh doanh chứng khoán. Các tổ chức kinh doanh dịch vụ chứng khoán đã được trưởng thành trong 12 năm qua, cả về số lượng, quy mô hoạt động, trình độ kỹ thuật nghiệp vụ, Đến nay đã có 105 công ty chứng khoán với tổng số vốn chủ sở hữu 38 ngàn tỷ đồng và 47 công ty quản lý quỹ hoạt động với số vốn chủ sở hữu gần 2.700 tỷ đồng. Tuy còn những vấn đề bất cập về quy mô, số lượng, chất lượng sản phẩm dịch vụ cung ứng,của các công ty chứng khoán, song cũng cần đánh giá đúng mức, những đóng góp tích cực của tổ chức kinh doanh chứng khoán vào thành tựu chung của TTCKVN thời gian qua. y Đánh dấu sự trưởng thành của TTCK Việt Nam, nhìn từ góc độ mô hình tổ chức có thể thấy, xuất phát từ nhu cầu thực tế của công tác quản lý, lần lượt hai Trung tâm giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội đã được cấu trúc lại, nâng cấp thành hai Sở Giao dịch chứng khoán theo mô hình doanh nghiệp nhà nước. Hoat động lưu ký và thanh toán bù trừ sau giao dịch được tách riêng do Trung tâm lưu ký chứng khoán đảm nhiệm. Việc kiện toàn hệ thông cơ cấu của thị 5Tái cấu trúc . . . trường giúp cho TTCK hoạt động hiệu quả hơn, phù hợp với thông lệ quốc tế hơn. y Trên giác độ vĩ mô, khi đánh giá từng bước trưởng thành của TTCK, cần thấy được một trong những nhân tố quan trọng giúp cho thị trường phát triển trong ổn định, đó là sự hoàn thiện của khung pháp lý cơ bản đối với TTCK. Năm 2000 TTCK chính thức hoạt động trên nền tảng của những văn bản chỉ đạo dưới luật. Sau 6 năm (năm 2006) Luật Chứng khoán được ban hành và 4 năm sau (năm 2010) Luật này được bổ sung sửa đổi hoàn thiện thêm, tạo hành lang pháp lý cơ bản, nền tảng vô cùng quan trọng cho sự hoạt động ổn định của TTCKVN. 1.2. Những vấn đề cần quan tâm, không thể bỏ qua Bên cạnh thành tựu bước đầu đạt được rất đáng khích lệ, TTCKVN cũng còn bộc lộ không ít những vấn đề tồn tại cần được nghiên cứu để có biện pháp khắc phục trong thời gian tới. Có thể điểm qua một số vấn đề nổi cộm sau đây: y Một là: chất lượng hàng hóa trên thị trường chưa cao, chưa đa dạng và thiếu ổn định. Trong thời gian qua, số lượng công ty niêm yết tăng nhanh kéo theo số lượng chứng khoán đăng ký niêm yết tăng mạnh. Tuy nhiên, trong số các công ty niêm yết có tới gần 50% là các doanh nghiệp loại vừa và nhỏ, quản lý và hoạt động kinh doanh kém hiệu quả. Đặc biệt trong những năm gần đây, trước những khó khăn chung của nền kinh tế, nhiều công ty làm ăn thua lỗ ảnh hưởng tới chất lượng cổ phiếu niêm yết, khả năng rủi ro tiềm ẩn cao, tính thanh khoản giảm xuống rõ rệt. Theo thống kê sơ bộ, tính riêng 9 tháng năm 2012 đã có tới 143 công ty niêm yết lâm vào tình trạng thua lỗ và 438 doanh nghiệp trong tình trạng lợi nhuận sụt giảm so với các năm trước, làm xuất hiện hàng loạt cổ phiếu có mức giá giao dịch chỉ vài ngàn đồng; một số công ty niêm yết phải rời sàn vì không còn đủ khả năng duy trì điều kiện niêm yết. Các loại chứng khoán niêm yết còn thiếu đa dạng. Ngoài cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư và một số ít loại trái phiếu, trên thị trường chưa có các loại sản phẩm phái sinh cũng như các công cụ đầu tư khác, còn thiếu vắng những công cụ phòng ngừa rủi ro cho nhà đầu tư. y Hai là: Nhà đầu tư tham gia thị trường chủ yếu là cá nhân, vốn ít, thiếu kiến thức và kinh nghiệm tham gia thị trường. Thời gian qua, các nhà đầu tư có tổ chức như các công ty đầu tư chứng khoán, các công ty quản lý quỹ, các quỹ mở,tham gia thị trường còn quá ít, với tỷ trọng rất thấp; lực lượng chủ yếu thuộc thành phần nhà đầu tư cá nhân với tỷ trọng hơn 95%. Nhìn chung, những đối tượng này tham gia thị trường với số vốn rất kiêm tốn và nhiều người trong số họ vốn kiến thức chuyên môn cũng rất hạn chế, kinh nghiệm lại càng thiếu. Vì vậy nguy cơ xẩy ra hiện tượng rủi ro “bày đàn” trong khi tham gia thị trường là khá phổ biến. y Ba là: Chất lượng của các tổ chức kinh doanh chứng khoán chưa đáp ứng yêu cầu. Với quy mô hoạt động giao dịch của TTCKVN như hiện nay, sự hiện diện của 105 công ty chứng khoán đã bộc lộ hiện tượng mất cân đối, thể hiện mức độ dư thừa khá rõ rệt của loại chủ thể cung cấp địch vụ kinh doanh chứng khoán trên thị trường. Hơn nữa, nhiều công ty chứng khoán trong tình trạng năng lực tài chính yếu, năng lực nghiệp vụ hạn chế, kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro chưa tốt, hiệu quả kinh doanh thấp. Tính riêng trong năm 2012 đã có trên 6Taïp chí Kinh teá - Kyõ thuaät 50% số công ty chứng khoán bị lỗ, trên 70% số công ty có lỗ lũy kế. Nghiêm trọng hơn, đến nay Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước đã phải đặt 11 công ty chứng khoán vào tình trạng “kiểm soát đặc biệt”; một số có nguy cơ phá sản. y Bốn là: Khâu tổ chức điều hành hoạt động của TTCK còn nhiều bất cập. Mười hai năm qua hoạt động của TTCKVN không ổn định, trong đó có thời kỳ thị trường phát triển nóng, giá trị giao dịch lên tới gần 1.100 tỷ đồng/phiên (năm 2007). Ngược lại, có thời kỳ giá trị giao dịch lại giảm thấp đáng kể, chỉ đạt gần 600 tỷ đồng/ phiên (năm 2011). Tình trạng thăng trầm của thị trường xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm cả khách quan của nền kinh tế trong cũng như ngoài nước và nguyên nhân chủ quan trong tổ chức điều hành hoạt động thị trường. Hãy khoan nói tới những yếu tố khách quan có ảnh hưởng xấu tới thị trường như thế nào. Ở đây trước hết hãy điểm qua những nguyên nhân chủ quan, bao gồm những yếu tố chủ yếu như: - Hàng hóa trên thị trường: Với quan điểm nôn nóng muốn tăng nhanh lượng hàng hóa trên trong những năm đầu khai trương TTCK, hiện tượng châm trước giảm nhẹ điều kiện, tiêu chuẩn phát hành, niêm yết chứng khoán và yêu cầu về quản trị đối với các công ty niêm yết, dẫn tới một số chứng khoán chất lượng yếu và ngày càng yếu hơn. Mặt khác, công tác kiểm tra thông tin báo cáo của các tổ chức niêm yết chưa tốt, do vậy không phát hiện kịp thời, đầy đủ những chứng khoán kém chất lượng để “thanh lý” kịp thời đầy đủ chúng ra khỏi các sàn giao dịch. - Với quy mô của TTCKVN còn rất khiêm tốn, việc tổ chức và duy trì hoạt động của 2 Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội là không hợp lý, gây lãng phí nguồn lực vật chất cũng như nguồn nhân lực quốc gia, đem lại hiệu quả kinh tế thấp. Hơn nữa với những quy định về kỹ thuật nghiệp vụ giao dịch có những nội dung không thống nhất giữa 2 sàn giao dịch đã gây ra những phiền hà nhất định cho nhà đầu tư. Một điều cần suy nghĩ là trong khi các quốc gia trên thế giới có TTCK phát triển lâu đời đã thực hiện xu hướng quy tụ, hợp nhất từ nhiều sở giao dịch chứng khoán thành ít và từ ít thành một sở giao dịch lớn, với nhiều loại sản phẩm giao dịch đa dạng phong phú, có sức hấp dẫn cao đối với các nhà đầu tư. - Khung pháp lý về tổ chức và điều hành hoạt động của TTCK đã được nghiên cứu hoàn thiện từng bước, trong đó có sự kiện tiêu biểu là hoàn thành bổ sung sửa đổi Luật Chứng khoán năm 2010. Mặc dù đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, song chưa đủ để TTCK có thể vận hành trong kỷ cương pháp luật. Do vậy hoạt động quản lý giám sát của cơ quan quản lý nhà nước đối với thị trường (Bộ Tài chính, Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước) có ý nghĩa rất quan trọng. Tuy nhiên, thời gian qua hoạt động này còn bộc lộ những thiếu sót nhất định, chậm phát hiện và ngăn chặn kịp thời những hiện tượng tiêu cực nẩy sinh trên thị trường như hiện tượng “làm giá”, “mua bán nội gián”, cung cấp số liệu báo cáo, thông tin sai sự thật của các tổ chức tham gia thị trường như công ty niêm yết, công ty chứng khoán,Hoặc với một số vụ việc vi phạm đã phát hiện, song việc xử lý các vi phạm còn chậm, với chế tài áp dụng chưa đủ sức răn đe, phòng ngừa nguy cơ tái phạm. Tóm lại, nhìn nhận đánh giá một cách khách quan và toàn diện TTCKVN 12 năm 7Tái cấu trúc . . . qua, bất kỳ ai cũng có thể nhận ra rằng, những diễn biến thăng trầm của thị trường chịu tác động rất nhiều vào tình hình kinh tế vĩ mô. Cụ thể thời kỳ 2006-2007 các yếu tố kinh tế vĩ mô thuận lợi, nền kinh tế tăng trưởng nhanh, lạm phát được kiềm chế ổn định, xuất siêu liên tục, dự trữ ngoại hối tăng, ,các nhà đầu tư kỳ vọng nhiều vào kênh đầu tư mới đầy hấp dẫn này, thị trường phát triển rất nóng. Tuy nhiên, từ 2009 đến 2011, kinh tế thế giới - một nhân tố tác động rất quan trọng đến kinh tế Việt Nam - vẫn chưa thoát khỏi tình trạng suy thoái và còn nhiều diễn biến phức tạp, chưa có những dấu hiệu phục hồi rõ rệt. Tình hình kinh tế vĩ mô càng trở nên khá ảm đạm: tốc độ tăng trưởng thấp, lãi suất tín dụng và lạm phát cao, hoạt động của hệ thống ngân hàng xuất hiện nhiều yếu kém, nợ xấu trong nền kinh tế ở mức rất cao (Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các khoản nợ xấu được các tổ chức tín dụng cơ cấu lại đến tính đến 10/2012 khoảng 250.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo TS.Trần Đình Thiên- Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, con số này lên tới 400 ngàn tỷ đồng); thị trường bất động sản đóng băng triền miên, nhiều doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, phá sản, Năm 2012 vừa qua, trước những động thái tích cực của Chính phủ trong điều hành chính sách kinh tế vĩ mô, phần nào tạo được sự hưng phấn nhất định cho các nhà đầu tư, khiến cho TTCK có dấu hiệu chuyển biến tích cực tuy không vững chắc. Đồng thời UBCK đã cho vận hành một số điều chỉnh về kỹ thuật giao dịch, như kéo dài thời gian giao dịch, áp dụng lệnh thị trường,tạo điều kiện gia tăng tính thanh khoản trên thị trường. Chỉ số Vn-Index tính chung cả năm tăng hơn 17%; quy mô giao dịch bình quân mỗi phiên đạt trên 2.000 tỷ đồng, tăng 55% so với 2011. Tuy nhiên, tình trạng chung của nền kinh tế với bao khó khăn vẫn còn đó, làm ảnh hưởng rõ rệt tới hoạt động của TTCK và TTCK-quả thật như người ta nói- nó chính là cái “phong vũ biểu” đang thông báo về “cơn bão” đầy khó khăn của nền kinh tế. Những dấu hiệu điển hình cho thấy là các chỉ số chứng khoán trên cả hai sàn giao dịch trong tình trạng tìm đáy mới, niềm tin của nhà đầu tư với thị trường giảm sút trầm trọng và nhiều người đã lặng lẽ giã từ thị trường, giá trị cổ phiếu của nhiều công ty niêm yết giảm nghiêm trọng, lượng giá trị giao dịch trong mỗi phiên giảm rõ rệt. Mặc dù vẫn đang phải đối mặt với những khó khăn, cam go thách thức như vậy, song không ai phủ nhận TTCK Việt Nam vẫn có sự trưởng thành nhất định. Việc đảm bảo thị trường vận hành an toàn, ổn định và liên tục trong thời điểm khó khăn nhất như hiện nay là điều mà không phải bất kỳ TTCK non trẻ nào cũng có thể làm được. Tuy nhiên, cũng không nên coi rằng đây đã là “kỳ tích” để rồi thiếu những giải pháp mang tính chiến lược, đồng bộ, kịp thời và có hiệu quả nhằm khắc phục những vấn đề nổi cộm mang tính hệ thống của TTCKVN hiện nay. 2. Giải pháp nào cho thị trường chứng khoán đảo chiều-đi lên 2.1. Vì sao phải tái cấu trúc thị trường chứng khoán trong thời điểm hiện nay? Vừa qua, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã trình Bộ Tài chính, Chính phủ ban hành chiến lược phát triển TTCK đến năm 2020, đồng thời thực hiện tái cấu trúc TTCK và doanh nghiệp bảo hiểm. Theo đó, định hướng chiến lược trước mắt cũng như trong dài hạn, nhằm tập trung vào tái cấu 8Taïp chí Kinh teá - Kyõ thuaät trúc 4 yếu tố chủ yếu, có ảnh hưởng quyết định đến sự phát triển của TTCK, bao gồm : hàng hóa trên TTCK, nhà đầu tư chứng khoán, công ty chứng khoán và sở giao dịch chứng khoán. Thực ra, vấn đề tái cấu trúc TTCK VN không phải là tư duy mới hình thành. Các nhà nghiên cứu, các cơ quan quản lý TTCK, kể cả những nhà đầu tư chứng khoán tâm huyết, cũng đã nhen nhóm ý tưởng này từ vài năm nay. Tuy nhiên, tính bức xúc của vấn đề này ngày càng gần đỉnh điểm hơn, khi dấu hiệu đi xuống quá sâu của thị trường trong những năm gần đây. Khi những tồn tại của TTCK không được khắc phục, chậm khắc phục hoặc khắc phục không triệt để, những dấu hiệu đi xuống của thị trường trở nên rõ rệt và kéo dài thì một kết cục tồi tệ nhất cũng có thể xuất hiện, đó là nguy cơ xụp đổ thị trường sẽ không thể tránh khỏi. Khi đó hậu quả để lại cho toàn bộ hệ thống kinh tế-tài chính, cho xã hội, cũng như cho tất cả các chủ thể có liên quan sẽ vô cùng to lớn. Có thể coi tái cấu trúc như giải pháp trị bệnh tổng hợp nhằm khắc phục những tồn tại, yếu kém của TTCK hiện nay, nhằm ổn định và nâng cao chất lượng cũng như hiệu quả hoạt động của thị trường. Trên cơ sở đó tăng cường thu hút đầu tư, luân chuyển vốn và đảm bảo quản trị rủi ro, an toàn hệ thống tài chính, phát huy vai trò kênh huy động vốn đầu tư chủ lực cho nền kinh tế. 2.2. Những mục tiêu định hướng của tái cấu trúc TTCKVN Tái cấu trúc TTCK được coi là con đường cần thiết để đi đến mục tiêu lành mạnh hóa hoạt động của thị trường. Điều đó có lẽ ai cũng hiểu và đồng tình. Tuy nhiên những mục tiêu định hướng cụ thể của tái cấu trúc TTCK là gì? Bằng cách nào để đạt được những mục tiêu đề ra? Các chủ thể có liên quan và trách nhiệm của họ? Lộ trình thực hiện ra sao?... là những nội dung rất phức tạp đòi hỏi các nhóm giải pháp trong chương trình tái cấu trúc TTCK phải có câu trả lời cụ thể, chính xác, có đầy đủ căn cứ lý luận, thực tiễn và tính khả thi. Có lẽ câu trả lời tổng tổng quát về mục tiêu định hướng của tái cấu trúc TTCKVN đợt này là nhằm khắc phục những yếu kém của thị trường, tạo điều kiện cho thị trường hoạt động an toàn và đạt hiệu quả cao. Có thể quy tụ trong 4 mục tiêu chính sau đây: a/ Về hàng hóa trên thị trường: có thể thấy đây là yếu tố vô cùng quan trọng của thị trường, bởi lẽ nó chính là lý do xuất hiện và tồn tại thị trường. Bởi vậy chất lượng, số lượng (mà trước hết là chất lượng) hàng hóa sẽ là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới khối lượng giao dịch trên thị trường. Các loại cổ phiếu, trái phiếu chứng chỉ quỹ đầu tư là hàng hóa chủ yếu trên TTCK. Các loại hàng hóa này do các doanh nghiệp và quỹ đầu tư phát hành. Vậy nếu các tổ chức này có kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh không tốt, tình hình tài chính thiếu lành mạnh, chắc chắn sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng cổ phiếu trái phiếu của họ. Vì vậy, các giải pháp tái cấu trúc TTCK phải nhằm tác động tới các khâu nhằm nâng cao chất lượng quản trị, bảo đảm tính minh bạch công khai thông tin, áp dụng các thiêu chuẩn và thông lệ quốc tế về kế toán, kiểm toán, quản trị rủi ro, bảo vệ lợi ích nhà đầu tư và củng cố lòng tin đối với thị trường. b/ Về các tổ chức kinh doanh chứng khoán: Lực lượng chủ yếu trong thành phần này trên TTCKVN hiện nay là các công ty chứng khoán. Họ là những chủ thể cung cấp 9Tái cấu trúc . . . các dịch vụ liên quan tới hỗ trợ hoạt động đầu tư chứng khoán của các nhà đầu tư. Với số lượng quá đông đảo so với nhu cầu như hiện nay, với chất lượng hoạt động yếu, hiệu quả thấp, không đáp ứng yêu của thị trường. Do vậy việc tinh giảm về số lượng, kiện toàn về mô hình tổ chức hoạt động, nâng cao chất lượng quản trị về mọi mặt theo thông lệ quốc tế cũng chính là mục tiêu định hướng của các giải pháp tái cấu trúc cần đạt được. c/ Về các chủ thể tham gia đầu tư chứng khoán: Có hai loại nhà đầu tư bao gồm nhà đầu tư cá nhân và nhà đầu tư có tổ chức. Với nhà đầu tư cá nhân, nếu hai mục tiêu trên đã đạt được, lòng tin với thị trường sẽ gia tăng, việc tích cực tham gia thị trường của họ chỉ còn là vấn đề nguồn vốn ra sao mà thôi. Tuy nhiên với các nhà đầu tư có tổ chức,như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, bảo hiểm,cần có những biện pháp thích hợp để kích thích, khuyến khích họ tham gia thị trường. d/ Về tổ chức hoạt động của thị trường: Cần đảm bảo cho TTCK có được một mô hình tổ chức với cơ chế vận hành trên nguyên tắc minh bạch, lành mạnh, vững chắc, an toàn, chính xác, chuyên nghiệp theo thông lệ và chuẩn mực quốc tế. Việc tái cấu trúc hai sở giao dịch chứng khoán hiện nay nên theo hướng trên TTCKVN chỉ có một sở giao dịch chứng khoán với bộ máy quản lý và điều hành cả hai sàn giao dịch hiện nay. Những mục tiêu định hướng tái cấu trúc TTCKVN nêu trên chỉ có thể đạt tới, khi xây dựng được các nhóm giải pháp với luận cứ khoa học và thực tiễn có tính khả thi cao. (Tiếp theo kỳ sau: Giải pháp tái cấu trúc Thị trường chứng khóan Việt Nam) TÀI LIỆU THAM KHẢO: [1]. Công ty chứng khoán tìm “cửa” hồi sinh – Hà Anh; tạp chí Tài chính số 10/2012. [2]. Tái cấu trúc và đích 2015 – Hữu Tâm; tạp chí Tài chính số 11/2012. [3]. Sự kiện chứng khoán – PV, tạp chí Tài chính số 12/2012. [4]. Thị trường chứng khoán: vượt khó khăn, tạo tiền đề mới phát triển – TS.Vũ Bằng; tạp chí Tài chính số 01/2013. [5]. Các trang thông tin điện tử: WWW.baomoi.com; WWWtinnhanhchungkhoan.vn; WWW.ckvn. com; WWW.doanhnhan.net; WWW.stockchart.com.vn;...
File đính kèm:
tai_cau_truc_thi_truong_chung_khoan_mot_nhu_cau_buc_xuc_hien.pdf